Lingua Lakota
PDF Stampa E-mail
Condividi
Un pò di terminologia lakota





A

a iyohopeya (ah ee-yoh-ghpay-yah) downward

a ogluteya (ah oh-glue-day-yahn) overwhelm

a ogluteya (ah-oh-glue-day – yahn) surround

a okpani (ah-oh-kpah-nee) lacking (be)

a okpani (ah oh-kpah-nee) supply (be in short)

a ta kel (ah-dah-kayl) general

a ye (ah yea) become (to)

abla kela (ah-blah kay-lah) calm

ables wicaye (ah-blaysh wee-chah-yea) explain

ableze ( ah-blay-zay) examine

ableze ( ah-blay-zay) realize

ablo (ah-bloh) shoulder

acaji (dah-chah-jee) tomorrow

acan glaske (ah-chahn glah-shkay) wall

acicahlo (ah-chee-chah-ghloh) complain

agla la (ah-glah lah) along

agla la (ah-glah-lah) edge

aglato (ay-glah-dohn) boast

aglatosa (ay-glah-dohn-s-ahn) boastful

agleska (ah-glay-shkah) lizard

aguyapi blu (ah-ghue-yah-pee blue) flour

aguyapi okage (ah-ghue-yah-pee oh-kah-ghay) bakery

aguyapi skuyela (ah-ghue-yah-pee skue-yea-lah) cake

aguyapi skuyela (ah-ghue-yah-pee skue-yea-lah) cookie

aguyapi skuyela (ah-ghue-yah-pee skue-yea-lah) rolls (sweet)

aguyapi su (ah-ghue-yah-pee sue) wheat

aguyapi (ah-ghue-yah-pee) bread

aguyapiskuyela (ah-ghuh-yah-pee-skue-yea-lah) pastry

ah-ah (ah-ah) This word is used to encourage a child to "listen".

ahbleza (ah-blay-za) This word means literally to "perceive" sometimes used to describe one observing.

ah-boo (ah-boo) A child's term for "sleep".

ahpe (ah-pay) wait

ahte (ah-tay) father

ahahaka (ahgh-ahngh-ahn-kah) careless

ahco (ah-gh-choh) arm (upper)

ahigle (ah-hee-glay) bet

ahihiciya (ahgh-eegh-eechee-yah) caution

ahiyu (ah-hee-yue) chase (to)

ahmu (ah-ghmuen) noise

ahoicipe (ah-hoh-ee-chee-pay) pride

ahtatesniya (ah-ghdah-day-shnee-yah) unceasing

ahwayela (ah-ghwah-yea-lah) gently and quietly

aigluha (ah-ee-glue-hah) citizen

a-i-i-i-i (ah-ee-ee-ee-ee) An expression of anxiety.

aikita (ah-ee-kee-dahn) shawl (wear a)

ainila (ah-ee-nee-lah) silent

aiyakapteya (ah-ee-yah-kah-pday-yah) ascending

aka (ah-kahn) on

akab (ah-kohb) spare

akahpe (ahn-kah-ghpay) lodge

akal iyic iya (ah-kahnk ee-yeech ee-yah) mount (to)

akanl hapa (ah-kahnl hahn-pah) overshoes

akanl hopa (ah-kahnl hohn-ghpah) boots (rubber)

akape(ah-kah-pay) cover (for lodge)

akataha ogle (ah-kah-dah-hahn oh-glay) coat

akataha (ah-kah-dahn-hahn) top

akawite (ah-kah-wee-day) spread (on)

akaya (ah-kahn-yahn) upon

akayake (ah-kahn-yahn-kay) ride

ake (ah-kay) again

ake iyayapi (ah-kay ee-yah-yah-pee) "again they go".

akicita (ah-kee-chee-tah) "Indian Police"

aki ha iciyapi (ah-kee ghahn ee-chee-yah-pee) fasting

aki lecel ya (ah-kee lay-chayl yah) equally

aki lecel (ah-kee lay-chayl) equal

aki leha ya (ahkee lay-hahn yah) even

aki (ah-kee) cure

akici kto je (ah-kee-chee-kdohn-zjay) forgive

akicita itaca (ah-kee-chee-dah ee-dahn-chahn) captain

akicita itaca (ah-kee-chee-dah ee-dahn-chahn) general (military)

akicita (ah-kee-chee-dah) security guards

akicita (ah-kee-chee-dah) soldier

akigle (ah-kee-glay) times

akih an (ah-keegh ahn) starve

akilece ca (ah-kee-lay-chay chah) matchup

akilecelya (ah-kee-lay-chayl-yah) similarly

akinice (ah-kee-nee-chay) argue

akinice (an-kee-mee-chay) dispute

akipa (ah-kee-pah) happen

akipab (ah-kee-pahb) apportionment (division)

akis as a (akeesh ahsh ah) yelling (to be)

akisni (ah-kee-shnee) get well

akisni (ah-kee-shnee) healed

akisni (an-kee-shnee) recover

akita mani yo (ah-kee-tah mah-nee yo) "indian awareness," literally "observe everything as you go".

akiya (ah-kee-yah) approach (to)

ako taha (ah-koh dahn-hahn) across

ako wapa (ah-koh wah-pah) farther

akobiyaye (an-kohb-ee-yah-yea) remainder

akojal (ahn-koh-zjahl) straddle

akokiya (ah-koh-kee-yah) beyond

akowapa (ah-koh-wah-pah) further

akoza (ah-koh-zah) attempt

aksaka (ah-kshah-kah) unfortunately

aksi je (ah-kshee zjay) detain

akta (ah-kdah) heed (to)

aku la (ahkue-lah) bring the little one

ale hug (ah-lay hueng) else where

aletka (ah-lay-dkah) branch

ali (ah-lee) climb

ali (ah-lee) step (on)

alowan (ah-low-wan) singing a song of praise

amonmonla(ah-moon-moon-la) a childs word for "doll".

anagipa (ah-nah-gee-pah) clamp

anagopta (ahn-ah-ghoh-p-dahn) listen

anahlohlo (ah-nah-ghloh-ghloh) bubble

anahme (ah-na-ghmay) secret

anaslata (ah-nah-slah-dah) sneak up on (to)

anhe (ahn-hey) exclamation of self satisfaction.

anpo wicapi (ahn-po wee-cha-pee) the morning star

anpo kableze (an-poh kah-blay-zay) Day break

anug (ah-nue-gh) reciprocal (mutual feelings)

anukiya (ah-nuen-kee-yahn) breed

aogi (ah-oh-gee) blur

aokiye (ah-oh-kee-yea) buggy

aotognaka (ah-oh-doh-gnah-kah) dare

apa ha (ahn-pah hahn) daytime

apa (ahn-pah) daylight

apablu (ah-pah-blue) belch

apaha (ah-pah-hah) rise (hill)

apahaya (ah-pah-hah-yah) curve

apamagle (ah-pah-mah-glay) descend

apawi (ahn-pah-wee) sun

ape yoho (ah-pay yoh-hohn) mane

ape (ah-pay) hit

ape (ahn-pay) strike

ape (ah-pay) wait for

apeha (ahn-pay-hah) earlier

apeha (ah-pay-hahn) today (earlier)

apetu (ahn-pay-due) day

apetu iyohila (ahn-pay-due ee-yoh-ee-lah) daily

apetu keya wana el ukupiku (ah-pay-due kay-yah wah-nah ayl uen-kuen-pee-kuen) days (now living)

apetu ki le (ah-pay-due kee lay) today

apetu nupa (ahn-pay-due nuh-pah) Tuesday

apetu tokahe (ahn-pay-due doh-kah-hay) Monday

apetu topa (ahn-pay-due doh-pah) Thursday

apetu wakan (ahn-pay-due wah-kahn) Sunday

apetu yamni (ahn-pay-due yah-mnee) Wednesday

apetu zapta (ahn-pay-due zah-pdahn) Friday

apetuwi (ahn-pay-too-wee) "the sun" literally the day sun.

aphe (ah-phay) await

apiye (ah-pee-yea) treat

apo (ahn-poh) dawn

aputinze (ah-pue-dee-zay) press

as a (ahsh ah) razz (tease)

as a (ahsh-ah) taunt (to tease)

asanpi wigli (ah-shahn-pee wee-glee) butter

asanpi yusli pi (ah-sahn-pee yue-slee pee) milk (from a cow)

asanpi (ah-sahn-pee) cream

asanpi (ah-sahn-pee) milk

asapi suta (ah-shah-pee shue-dah) cheese

ascu (ah-schue) attracted to

asihti (ah-shee-ghdee) defect

asnikiye (ah-shnee-kee-yea) rest

ata (ah-dah) whole

ataya kel (ah-dah-yah kayl) entirely

ataya (ah-dah-yah) wholly

atayahci (ah-dah-yah-ghchee) thoroughly

ataye (ah-dah-yea) meet

ate yapi (ah-day yah-pee) agent

ate (ah-day) father

atewaya (ah-day-wah-yah) father (i have for)

atewaye ki (ah-day-wah-yea kee) father (my)

atkuku ki (ah-dkue-kue kee) father (his/her)

atosokihisni (ah-doh-shoh-kee-hee-shnee) vain

au (ahue) bring

awakeya (ah-wah-kay-yah) booth

awasaka (ah-wah-shah-kah) cheap

awawapte (ah-wah-wah-pday) cutting board

awayake (ah-wahn-yahn-kay) care

awayaye (ah-wahn-yahn-yea) watch

awecakeya (ah-way-chah-kay-yah) truly

aya (ah-yah) chew

aya (ah-yah) take along

ayabeya (ah-yah-bay-yah) everywhere

ayabeya tokiyotata (ah-yah-bay-yah doh-kee-yoh-dahn-dahn) all over (every direction)

ayakoka (ah-yah-koh-kah) clatter

ayatayas (ah-yah-dah-yahsh) connect

aye (ah-yea) lead

ayu pte (ahyue-pday) answer

ayukipatuja (ah-yue-kee-pah-duh-zjah) bow (incline)

ayumnimnija (ah-yue-mnee-mnee-zjah) curl

ayusta (ah-yue-shdah) abandon

ayusta (ah-yuen-shdahn) give up

ayusta (ah-yuen-shdahn) leave alone

ayusta (ah-yue-shdahn) let

ayuwicaka (ah-yue-wee-chah-kah) assure

aze (ah-zay) aground (run)

azi (ah-zee) sucking (baby)

azutka (ah-zjuen-dkah) kidney


B

besdeki (pay-sday-kee) Fox tribe

blaska (blah-shkahn) flat

blaye zitkataca hu stola (blah-yea zee-dkah-dah-chahn hue sdoh-lah) clover

blaye (blah-yea) field

blaye (blah-yea) level

ble (blay) lake

bleblesya (blay-blay-syah) amuse

bleza (blay-zah) pelican

bleze la (blayzay-lah) clear

bliheca ke (blee-hay-chah kay) industrious

blihic iye (blee-hee-ch ee-yea) energetic (to become)

blo (bloh) potatoes

bloka (blo-kah) the male of animals

bloketu (bloh-kay-due) Summer

blotahonka (blo-tah-hoon-kah) advisors, leaders, to a large war party.

bloza (bloh-zah) loon

bo-ton-ton (bo-toon-toon) confusion


C

ca (chah) so

ca (chah) then

ca (chahn) wood

ca agnakapi (chahn ah-gnah-kah-pee) biker

ca aletka (chahn-ah-lay-dkah) branch (tree)

ca blaska (chahn blah-shkah) board

ca blaska (chahn blah-skah) lumber

ca glepi (chahn-glay-pee) woodpile

ca icipawaga (chahn ee-chee-pah-wah-ghah) cross (crucifix)

ca o iyali (chahn oh ee-yah-lee) ladder

ca opiye (chahn oh-pee-yea) box

ca owija (chahn oh-wee-zjah) floor

ca tanka (chahn-dahn-kah) log

ca tipi (chahn dee-pee) loghouse

cablaska (chahn-blah-skah) plank

caga (chah-ghah) ice

cagle ska (chahn-glay shkay) hoop

cagu (chah-ghue) lung

caguguyasa (chahn-ghue-ghue-yah-shah) thrush

cahap sa sa (chahn-hahnp shah shah) candy

cahapi (chahn-hahn-pee) sugar

cahcaga (chahn-ghchahn-gah) crunch

cahicazo (cah-ghee-chah-zoh) skates

cahli (chah-lee) coal

cahloga (chahn-ghloh-ghahn) weeds

caho ta (chah-hoh dah) ashes

cahuapi (chahn-hue-ah-pee) crutch

cahuta (chahn-huen-dah) stump

caicikopa (chahn-eech-eek-ohn-pah) cradle

caicu (chah-ee-chue) step

caikpa (chahn-ee-kpah) bud

caje o igwa (chah-zjay oh ee-gwah) signature

caje (chah-zjay) name

cajeya te (chah-zjay-yah day) mention

caka (chay-kay) palate (in mouth)

cakagiya (chahn-kah-gee-yah) delay

cakahu (chahn-kah-huen) backbone

cakahu (chahn-kah-hue) spine

cakajipa (chahn-kah-zjhee-pah) carv

cakatotola (chahn-kah-doh-doh-lah) woodpecker

cakpe (chahn-kpay) knee

caksa (chahn-kshah) club

caku (chahn-kue) street

caku (chahn-kue) trail

cali yatapi (cahn-lee yah-dah-pee) tobacco (chewing)

cali (chahn-lee) smoke (tobacco)

cali ( cahn-lee) tobacco

calowa kiyapi (chahn-loh-wahn kee-yah-pee) organ

can (chun) wood (prefix to anything made of wood)

can cega (chun chay-guh) drum

can aletka (chahn ah-lay-dkah) limb

can blaska sapa (chahn blah-shlah sah-pah) blackboard

can can (chahn-chahn) tremble

can cega (chahn-chay-ghah) drum

can ha (chahn-hah) bark (tree)

can l slohe (chahn l sloh-hay) sled

can ognake (chahn-oh-gnah-kay) coffin

can pom cikala (chahn-pohm chee-kah-lah) buggy

can wape (chahn wah-pay) leaf

can wiyo mni (chahn wee-yoh mnee) anger

can (chahn) tree

cana (chah-nah) groin

canakoya kapi wicasa (chahn-nah-kohn-yahn kah-pee wee-chah-shah) chairman

caniwakse (chah-nee-wah-kshee) saw (to use with hand)

cankuna (chun-koo-na) little path

canl pe (chahnl pay) cowardice

canl wakan (chahnl wahkahn) coward

canl waste (chanl wah-shday) please

cannakpaa (chun-nah-k'pah) mushroom growing on trees : literally "tree-ears"

canoni (chun-oh-nee) wanderers in the woods: some dakota families who eventually come onto the plain

canozake (chun-oh-zhah-kay) fork in the tree

canpamiyan (chun-pah-h'mee-yahn) wagon, literally "rolling wood"

canpaza (chun-pah-zah) wood pointing to the sky, ancient term for "tree"

cante (chun-tay) heart

capa (cha-pah) beaver: literally "swims-stick-in-mouth".

cansi (chahn-shee) gum

cante (chahn-day) heart

cante skuye (chahn-day skue-yea) sweetheart

cante tinza (chun-tay t-een-zah) brave heart, word used for warrior society

canupa (chahn-ue-pah) pipe (calumet)

canunpa (chun-noon-pah) sacred pipe

canunpa o'ke (chun-noon-pah oh-kay) pipe dig, pipe stone.

canshasha (chun-shaw-shaw) red willow bark

canupasite (chahn-nue-pah-see–day) pipestem

canupe (chah-nue-pay) smoking

capa (cahn-pah) cherry

capajipe (chahn-pah-zjee-pay) carpenter shop

capapi (chahn-pahn-pee) wagon

capuka (cha-puen-kah) mosquito

casakala (chahn-sah-kah-lah) sticks

casasa (chahn-shah-shah) willow tree

casisloyapi (chahn-shee-shloh-yah-pee wax

casiyo (chahn-shee-yoh) grouse

caskopa (chahn-shkoh-pah) lacrosse

casmuska (chah-smue-skah) sand

castu (chah-shduen name) (to)

cata (chah-dah) cinder

cate ihake (chahn-day ee-hahn-kay) weary

cate ihogye (chahn-day ee-hohn-g-yea) harass

cate kiyuza (chahn-day kee-yue-zah) regard (to)

cate sicapi (chahn-day shee-chah-pee) sorrow

cate sice (chahn-day shee-chay) sorry

cate tize (chahn-day dee-zjhay) fearlessly

cate waste ya (chahn-day wah-shday yah) gladly

cate waste ya (chahn-day wah-shday yah) joyfully

cate waste (chahn-day-wahsh-day) cheerful

catesica (chahn-day-shee-chah) downhearted (to be)

catihagiciya (chahn-dee-hahn-gee-chee-yah) despair

catka (chah-dkah) lefthanded

catka (chah-t'kah) left hand

catkayata (chah-dkah-yah-dahn) left side

catkuta (chah-t'koo-tah) seat of honor

catkuta iyaya yo (chah-t'koo-tah i-yah'yah yo) go to the back, the place of honor

cawahpa taka (cahn-wah-ghpah dahn-kah) grackle

cawakcica (chahn-wah-kchee-chah) plate (wooden)

cawaki (chahn-wah-kee) saddle

cawognaka (chah-woh-gnah-kah) casket

ceblohu (chay-bloh-hue) collar bone

ceca (chay-chah) thigh (front of)

cecahohu (chay-chah-hoh-hue) femu

cecaoakle (chay-chah-oh-ah-klay) pelvis

cega (chay-ghah) kettle

cegnake (chay-gnah-kay) cover (clothe)

cehmniyatke (chay-ghmnee-yahd-kay) cup

cehpi ha (chay-gh-pee hah) flesh

cehupa (chay-huen-pah) jaw

cehupaoagle (chay-hue-pah-oh-ah-glay) jawjoint

ceki ye (chay-kee yea) beseech

cekpa (chay-kpah) navel

cepka (chay-k'pah) naval umbilcal cord

cekpapi (chay-kpah-pee) twins

cepe (chay-pay) fat

cepela taka (chay-pay-lah dahn-kah) cuckoo

ceski yuta (chay-shkee yue-dahn) suspenders

ceskika (chay-shkee-kah) button

ceskohloke (chay-shkoh-ghloh-kay) throat (lower)

cet ugla (chayd uen-glah) doubt

ceta watapela (chay-dah wah-dah-pay-lah) shrike

ceta (chay-dahn) hawk

cetan (chay-dahn) chicken hawk

cetan (chay-tahn) hawk, small falcon

cete (chay-day) bottom

cetute (chay-due-day) thigh

cetutosta (chay-duen-doh-shdahn) femur head

ceya kto pi (chayah-kdohn-pee) bridge

ceyakto (chay-yah-kdohn) bridge

ceye (chay-yea) cry

ceye (chay-yea) sob

ceye (chay-yea) weep

ceyohe (chay-yoh-hay) abdomen

cezi (chay-zhee) tongue

cha aletka (chahn-ah-lay-dkah) tree branch

cha iyohazi (chahn ee-yoh-ahn-zee) shade of tree

cha (chah) consequently

chanunpa (chah-nuen-pah) calumet (indian pipe)

chapa (chah-pah) beaver

chatipi (chah-dee-pee) building

chazeka (chahn-zay-kah) rage

chegnake (chay-ghnah-kay) breechcloth

cheyupa (chay-yuen-pah) fry

chicala (chee-chah-lah) colt

cho (choh) attractive

chogi (choh-ghee) core

chuwihepiya (chue-wee-hay-pee-yah) side of (person or animal)

ci (chee) desire

ci (chee) the

ci (chee) want

cica (chee-chah) offspring

cicake zi (chee-chah-kay zjhee) apache

cicala (chee-chah-lah) young animal

cicla (chee-chee-lah) childs term for a small bug

cikala (chee-kah-lah) little

ciks (chee-ksh) son

ciksi (chee-kshee) son

cin (cheen) need

cinkesni (chee-kay-shnee) reluctant

ciska (chee-shkah) spoon

cisniyakel (chee-shnee-yahn-kayl) detest

cistila (chee-sdee-lah) small

citoka (chee-doh-kah) certain

ciye (chee-yea) brother (older)

ciyeku ki (chee-yea-kue kee) brother (his/her older)

ciyewaya (chee-yea-wah-yah) brother (i have for older)

ciyewaye ki (chee-yea-wah-yea kee) brother (my older)

co (choh) delicious

co (choh) pleasant (attractive)

cogi (choh-ghee) muscle

coka (choh-kahn) center

cokala (choh-kah-lah) bare

cokata (choh-kahn-dah) middle

cokata hiyupo (cho-kah-tah hee-yoo-po) come to the center

coki (choh-kee) roast

coku (choh-ku) skin

cola (choh-lah) without

cona la (choh-nah) lah few

conze (chohn-zay) angry

cope (choh-pay) wade

cu (chue) dew

cukas ke (chuen-kah shkay) fence

cuke (chuen-kay) because

cusni (chue-shnee) cool

cusoke (chuen-shoh-kay) forest

cuwe (chue-way) sister older)

cuwe ki (chue-way kee) sister (my older) womens term

cuweku ki (chue-way-kue kee) sister (his/her older)

cuwewaya (chue-way-wah-yah) sister (i have for older)

cuwi gnake (chue-wee gnah-kay) dress (woman)

cuwi (chue-wee) back of a person (the)

cuwipaha (chue-wee-pah-hah) side (below arms)

cuwitku (chuh-wee-dkue) daughter

cuwiyapehe (chuhn-wee-yah-pay-hay) grape


D

Dakotah (dah-ko-tah) The allied ones. One of the Sioux tribes.


E

eca les (ay-chahn laysh) contrary

ecales (ay-chahn-laysh) instead

ecani (ay-chah-nee) early

ecani (ay-chah-nee) soon

ece (ay-chay) nothing but

ece (ah-chay) Connotes uncertainty.

ecehci (ay-chay-ghchee) exactly so

ecel (ay-chayl) so-thus

ecewakta (ay-chay-wah-kdah) attend (attentive)

ecisniya (ay-chee-shnee-yahn) thoughtlessly

eciyapi (ay-chee-yah-pee) called

eco si (ay-chohn shee) command

econ pica sni (ay-chohn pee-chah shnee) impossible

econ (ay-chohn) do

econsi (ay-chohn-shee) advise

econsi (ay-chohn-shee) order

ecopi (ay-chohn-pee) accurately

ecuha (ay-chuen-hahn) during

egna (ay-gh-nah) among

egna (ay-gnah) into

egnaka (ay-gnah-kah) add (over do)

egnake (ay-gnah-kay) put

ehake la (ay-hah-kay) lah last

ehakeke niya (ay-hah-kay-ka -nee-yahn) breathe one 's last

ehani (ay-hahn-nee) already

ehani (ay-hahn-nee) formerly

ehani (ay-hahn-nee) long ago

ehani (ay-hah-nee) old time

ehatas (ay-hahn-dahsh) if

ehate (ay-hah-day) laugh

ehci (aygh-chee) main

ehunhan (ay-ghue-hahn) pretend

eicicaga (ay-ee-ch-ee-chah-gah) clai

e-i-i-i (ay-ee-ee-ee) connotes regret

eka yusloha (ay-kahn yue-sloh-hahn) suspend

ekaga (ay-kah-ghah) choose (to)

ekceya (ay-kchay-yah) plain

ekesye (ay-kay-syea) somewhat

ekita (ay-kee-dahn) anyhow

ekta etuwa (ay-kdah ay-duen-wah) look toward

ekta gni (ay-kdah gene) go back

ekta wayaka (aykdah wahn-yahn-kah) look back

ekta (ay-kdah) at

ekta (ay-kdah) to

ektani (ay-kdah-nee) back there

ektasniya (ayk-dah-shnee-yah) according

ektawapaya ki (ay-kdahn-wah-pah-yah kee) later today

ektawapaya (ay-kdah-wah-pah-yah) today (later on)

ektu je sya (ay-duen-zjay-shyah) forgetfull

ektu je (ay-kduen-zjay) forget (to)

el (ayl) as

el (ayl) in

el (aylay) to

el etowasni (ayl ay-dohn-wahn-shnee) attention (pay no)

el etuwa sni (ayl ay-duen-wahn shnee) ignore (to)

elun (ay-luen) present

enakiye (ay-nah-kee-yea) quit

enana (ay-nah-nah) all around

enaon (ay-nah-ohn) remain

enaon (ay-nah-ohn) stay

epa jipe (ay-pah jee-pay) plane (carpenter)

epata (ay-pah-dahn) touch (feel)

epazo (ay-pah-zoh) index finger

epazo (ay-pah-zoh) point

epazo ke s e (ay-pah-zoh kay s ay) point out (to)

epi (ay-pee) they

es es (aysh-aysh) anyway

es es (aysh-aysh) certainly

esle esaye (aysh-lay aysh-ah-yea) lipstick

eta ha (ay-dahn hahn) henceforth

etaha (ay-dahn-hahn) from

etan hci (aydahn ghchee) any

etanhan (ay-dahn-hahn) of

etkiya (ay-dkee-yah) toward

eya apaha (ay-yah ah-pah-hah) crier, talker

eya paha (ee-yah pah-hah) announcer (crier)

eya (ay-yah) Well Now!

eyokas i (ah-yoh-kahsh ee) peek

eyokasi (ay-yoh-kah-shee) peep


G

gnus'ka(g'noo-shkah) grasshopper

ge (gh-ay) ask

gepe (ghay-pay) gasp

gi (ghee) brown

gla kca (glah-kchah) combing

glahomni (glah-hoh-mnee) convince

glakiya (glah-kee-yahn) crosswise

glaskapa (glah-skah-pah) clap

glazuzu (glah-zue-zue) pay for (to)

glegle ge (glay-glay ghay) speckled

glegle ge (glay-glay chay) striped

gleska (glay-shkah) spotted

gli (glee) return

glogleska (gloh-glay-skah) gullet

glogloska (gloh-gloh-shkah) windpipe (throat)

glonice (gloh-nee-chay) unyielding

gluha (glue-hahn) have (as one's own)

gluha (glue-hah) retain

glusna (glue-shnah) err (to)

glusna (glue-shnah) mistake (make a)

glusniyaya (glue-shnee-yahn-yahn) depart

glusta (glue-shdahn) peacemaker

gmigma (gmee-gmah) sphere

gnaka (gnah-kah) apply (put on)

gnake (gnah-kay) keep (in place)

gnaska ha (gnah-shkah) hah money (notes)

gnaye (ghnah-yea) cheat

gnaye (gnah-yea) deceive

gnaye (gnah-yea) fool

gnaye (ghahyea) joke

gnugnuska (gnue-gnue-shkah) grasshopper

gnugnuska (gnue-gnue-shkah) locust

gnuni (gnue-nee) lose

gope (ghoh-pay) snore


H

h oka (ho ohk-hah) singer

ha cokaya (hahn chohkahn-yahn) midnight/

ha sapa (blackskinned/hah sah-pah

ha (hahn) rind (skin, shell)

ha (hah) skin

ha (ghahn) sore

ha (hahn) yes

habye (ghahb-yea) shoo away an animal (to)

hacolapi (hah-choh-lah-pee) streaking

hahatuwa (hah-hah-due-wah) chippewa tribe

Hahatuwa (hah-hahn-due-wah) Ojibwa tribe (Chippewa)

hahepi ki (hahn-hay-pee kee) tonight

hahepi (hahn-hay-pee) last night

hahepi (hahn-hay-pee) night

hahuta (hah-ghuen-dah) string

hahuta (hah-ghuen-dah) thread

haipajaja (hah-ee-pahzj-ah-zjah) soap

haipajajablu (hah-ee-pah-zjah-zjah-blue) soap (flakes)

haka (hah-kah) branching

hakakta (hah-kah-kdah) junior

hakakta (hah-kah-kdah) youngest

hakaye (hahn-kah-yea) sister-in-law (of male)

hakela (hahn-kay-lah) partly

hakeya (hahn-kay-yah) little by little

hakeyas (hahn-kay-yahsh) finally

hakpa (hahn-kpahn) shoelaces

hala (hah-lah) flea

halhata (hahl-hahn-dah) magpie

ham ikceka (hahm ee-kchay-kah) moccasin

hamkamya upo (hahnm-kahm-yah) come follow closely

hampa (hahnm-pah) shoes

han (hahn) OK

han bleceyapi (hahn blay-chay-yah-pee) vision cry/quest

hanhepi (hahn-hay-pee) night

hanhepi wi (hahn-hay-pee wee) moon (the night sun)

hanhanla (hahn-hahn-lah) net

hanhon (hohn) no

hanka si (hahn-kah shee) cousin-female (of a man)

hankasi (hahn-kah shee) sister in law

hanke (hahn-kay) part

hanta yo (hahn-ta yoh) clear the way

hanwi (hahn-wee) moon

hapa (hahn-pah) shoe

hapi (ghah-pee) bury

hasapa (hahn-san-pah) black skin

haska (hahn-skah) heron (white)

haske (hahn-shkay) long

haske (hahn-skay) tall

haspa (hah-shpahn) apple

haspaisma cikala (hahn-shpah-ee-shmah chee-kah-lah) apricot

hata pi yo (hahn-dah pee yoh) look out- run

hate (ghahn-day) juniper

hau (hah-ue) hello

hau (hah-ue) hi

hau (hah-ue) I am attentive

hawacipi (hahn-wah-chee-pee) dance (night)

hayake (hah-yah-kay) clothing

hayapi (hah-yah-pee) clothe

hce sni (ghchay shnee) not very

hce (ghchay) real

hcehal yahi ca (gh-chay-hahnl ya-hee chah) you've come at a bad time

he (ghay) mountain

he (hay) that one

he apetu ki (hay ah-pay-due kee) days (in those)

he hecetu (hay hay-chay-due) fact (that is the)

he sapa (ghay sah-pah) black hills

heca (hay-chah) buzzard

heca (g-hay-chah) buzzard

heca (hay-chah) necessary

heca (hay-chah) such

hece tu (hay-chay due) correct

hecekcel (hay-chay-kchayl) ways (in those)

hecetu (hay-chay-due) right

hecetu (hay-chay-due) sure

hecetu welo (hay-chay-due wayh-loh) that is true

hecetuhce (hay-chay-due-gh-chay) surel

hecetuke (hay-chay-due-kay) common

hecetula (hay-chay-due-lah) approve

hecetuya (hay-chay-duh-yah) properly

hecha (hay-chah) have to

hechena hci (hay-chay-nah gh-chee) right now

heci (hay-chee) there

heci (hay-chee) what might be

heci (hay-chee) whether

heciha (hay-chee-hahn) might be

heciya pi (hay-chee-yah pee) named that (to be)

heciya (hay-chee-yah) direction (in that)

heciyata (hay-chee-yah-dahn) thereabout

hecu pi s e (hay-chuen pee s ay) having do this

hehaka (hay-hah-kah) elk

hehakasapa (hay-hah-kah-sah-pah) black elk

hehanl (hay-hahnl) then

hehata (hay-hahn-dahn) since

hehatu (hay-hahn-due) next (to be)

hehaya o ihake (hay-hahn-yahn) oh ee-hahn-kay the end

hehaya (hay-hahn-yahn) that far

hektakiya (hay-kdah-kee-yah) back

hektakiyanape (hay-kdah-kee-yah-nah-pay) retreat (from)

helti (hayl-dee) live (there)

hemaca (hay-mahn-chah) i am

hemani (ghay-mah-nee) train

hena (hay-nah) right there

hena (hay-nah) them

hena (hay-nah) those

hena us (hay-nah uhns) these two

henala (hay-nah-lah) over (finished)

hesapa (hay-sah-pah) black mountain, black hills

heta (hay-dahn) from there

heyab (gh-ay-yahb) aside

heyata (hay-yah-dah) out in the country

heyoka (hea-yoh-kah) clown, sacred clown

heyopuze (hay-yoh-pue-zay) lice (to have)

heyuka (gh-ay-yuen-kah) frost

hi (hee) come

hi (hee) teeth

hi (hee) tooth

hi (hee) arrive

hi (hee) fur

hi (hee) hair

higato (hee-gah-dohn) marry

higle (hee-glay) suddenly (to occur)

hignaku (hee-gnah-kue) husband

hignu (hee-gnue) singe

hiha (hee-hahn) owl

hihaniwotapi (hee-hah-nee-woh-dah-pee) breakfast

hihanni hci (hee-hahn-nee ghchee) early (am)

hihpa ye (hee-gh-pah yea) fall

hinhan (heen-hanh) white or young owl

hinhanni (hee-hahn-nee) morning

hinsmi (hee-shmee) hairy

hinyete (heen-yae-tay) shoulder

hinziwin (heen-zee-win) yellow hair woman

hismala (hee-shmah-lah) fuzzy

hita (hee-dah) brush

hitka la (hee-dkah lah) louse

hito (hee-doh) roan

hiya (hee-yah) no

hiyakaga (hee-yah-kah-gah) owl (hoot)

hiyakigle (hee-yah-kee-glay) chatter

hiyete (hee-yea-day) shoulder (top of)

hiye pila maya (hee-yea pee-lah ma-yah) cermonial thanks

hiyo wo (hee-yoh) come forward (singular)

hiyu (hee-yuen) come forth

hiyupo (hee-yuen-poh) come forward (plural)

hla hla taka (hglah hglah dahn-kah) bell steeple

hla hla (hglah-hglah) bell

hlete (ghlay-day) carelessness

hlihli la (ghlee-ghlee lah) mire

hlihlila (ghlee-ghlee-lah) muddy

hlo (ghloh) growl

hloka (ghloh-kah) bore (drill)

hmu (ghmue) buzz

hmu (ghmue) wail

hmu ge (ghmue ghay) curse

hmu yela (ghmue yealah) buzz

hmuga (ghmuen-gah) bewitch

hmunga (ghmuen-gah) a mystery to be dreaded

ho (hohn) howl

ho (hohg) expression of readiness or affirmation

hocasye (hohn-chah-shyea) garter

hocoka (hoh-choh-kah) yard

hocokata (hoh-choh-kah-dah) camp (middle of)

hocokatoya (hoh-choh-kah-dohn-yahn) encircle

ho eyas wana hecetu (hoh ay-yahsh wah-nah hay-chay-due) that 's enough

hoga (hoh-ghahn) fish

hogna (hoh-gnah) along that way

Hohe (Hoh-hay) Assiniboine Tribe

hoheo (hoh-hay-ohn) therefore

hohote (hoh-hoh-day) slings

hohpa (hoh-ghpah) cough

hohu (hoh-hue) bone

hohumila (hoh-hue-mee-lah) bone knife

hoipate (hoh-ee-pah-day) net (fishing)

hoka (hohn-kahn) badger

hoka (hoh-kahn heron (bird)

hokaca haye kiye s e (hoh-kah-chah hahn-yea kee-yea s-ay) confuse

hokagica (hoh-kah-gee-chah) snipe

hokahica (hoh-kah-ghee-chah) stork

hokamanipila (hoh-kah mahn-ee-pee-lah) crane's nesting place

hokato (hoh-kah-doh) heron (blue)

hoksi (hoh-kshee) a child

hoksi cala (hoh-kshee cahn-lah) baby

hoksila (hoh-kshee-lah) boy

hoksiyuha (hoh-kshee-yue-hah) have (a baby)

hokuwa (hoh-kue-wah) fishing

hopa iska huhoska (hohn-pah ee-shkah hue-hohn-shkah) boots

hopa (ghoh-pah) beautiful

hope ce (ghoh-pay chay) handsome

hosigli (hoh-shee-glee) report

hota (ghoh-dah) gray

hotaka (hoh-dahn-kah) sound (loud)

hotake (hoh-dahn-kay) winnebago

hotanka (hoh-dahn-kah) loud

hoto (hoh-dohn) bawl

hoto (hoh-dohn) hoot

howanagoye (hoh-wah-nah-ghoh-yea) tape recorder

howasapa (hoh-wah-shah-pah) catfish

howiwacipi (hoh-wee-wah-chee-pee) dance (ghost)

hoyazela cikala (hoh-yah-zay-lah chee-kah-lah) kingfisher

hpala (ghpahn-lah) soggy (to be)

hpeyuka (ghpay-yuhn-kah) brood

hpu (ghpue) crumble

hta yetu (ghdah yea-due) evening

htaleha (ghdah-lay-hahn) yesterday

hu hi (hue-hee) indeed

hu hi (hue-hee) indeed

hu (hue) bush

hu (huen) leg

hu (huen) shrub (bush)

hu (hue) tire

hu ipat ize (hue ee-pahd ee-zay) tire pump

hublo (hue-bloh) shin

hugmiya (hue-ghmee-yahn) wheel

huh (huengh) some

huhi (huhn-hee) slow

huhsnaha (huen-gh-shnah-hahn) few (very)

huhu woyazo (huen-huen woh-yah-zoh) arthritis

huhuwanapi (huh-hue-wah-nah-pee) breastplate

huka (huen-kah) ancestor

huku (huen-kue) mother (her)

hunapobya (hue-nah-pohb-yah) blowout

hunkesni (huen-kay-shnee) weak

hunka (huen-kah) ancestor

hunka lowanpi (huen-kah loh-wan-pee) the making of relatives ceremony

Hunkpapaya (huen-kpah-pah-yah) Standing Rock Sioux

huokahmi (hue-oh-kah-ghmee) knee (back of)

hupa gluza (ghue-pah ghlu-zah) raising ones pipe in prayer

hupahu (hue-pah-hue) wing

hupaki glake (hue-pah-kee glah-kay) bat (animal)

hupucasakala (hue-pue-chahn-sah-kah-lah) swallow (cliff)

hupuwablila (hue-pue-wahn-blee-lah) snow bunting

huse (huen-shay) verily

huska (huen-skah) legging

huste (hue-shday) crippled

huta aglagla (hue-dah ah-glah-glah) edge (along the outside bottom)

huwimna (ghuen-wee-mnah) rotten

huyaku (huen-yah-kuen) sock (stocking)

huyaku (huen-yah-khuen) stocking

huyazo (hue-yah-zohn) sore (leg)

hwa pi (ghwah pee) drowsiness

hwa (ghwah) sleepy


I

i (ee) mouth

i huniya (ee huen-nee-yahn) thorough

ic ikte (eech ee-kday) suicide (to commit)

icablu (ee-chah-blue) pickaxe

icabu (ee-chah-bue) drumstick

icaga (ee-chah-ghah) grow up

icage (ee-chah-ghay) grow

icagiya (ee-chah-gee-yah) bother

icahi (ee-chah-hee) mix

icalsil (ee-chahnl-sheel) depressed (to be)

icalsil (ee-chahnl-sheel) sorrowing

icalu (ee-chah-lue) fan

icamna (ee-chah-mnah) snowing

icanpe (ee-chahn-pay) puncture

icapa (ee-chah-pahn) smash

icapsinte (ee-chahp-see-day) quirt

icapsite (ee-chah-psee-day) whip

icaslece (ee-chah-slay-chay) wedge

icato nau ke (ee-chah-doh-nah-uen-kay) gallop

icaya (ee-chahn-yahn) lean (to)

icazo (ee-chah-zoh) mark/

icewis (ee-chay-weesh) unusually

ici (ee-chee) harness

icicahiya (ee-chee-chah-hee-yah) mixed together

icicu (ee-chee-chue) volunteer

icicupi (ee-chee-chue-pee) surrender

icimani (ee-chee-mah-nee) journey

icinumpa nis (ee-chee-nuem-pah neesh) anymore

icinupa (ee-chee-nue-pah) second

iciteha (ee-chee-day-hahn) apart

icitokeca (ee-chee-doh-kay-chah) different (to be)

icitotokca (ee-chee-doh-doh-kchah) various

iciyokiheya (ee-chee-yoh-kee-hay-yea) succession

icizenaya (ee-chee-zjay-nah-yahn) mixed up

icu (ee-chuen) accept

icu (ee-chue) get

icu (ee-chue) receive

icu (ee-chue) take

icuha (ee-chuh-hahn) meantime

icuha (ee-chue-hahn) while

icupi (ee-chue-pee) taken

icupica (ee-chue-pee-chah) available

icuwiskayas (ee-chuen-wee-shkah-yahsh) indeed-thank you

ielgle (ee-ayl-glay) blame

igaga (ee-ghahn-ghah) grindstone

igla o niha (ee-ghlah oh nee-hahn) boisterous

iglake (ee-glah-kay) pack (up)

igle (ee-glay) murmur

igleb (ee-glayb) vomit

iglu hukul (ee-glue hue-kuel) humble

iglujaja (ee-glue-zjah-zjah) wash up

iglujuju (ee-glue-zjue-zjue) strip

igluk ega (ee-gluek ay-ghah) scratch

iglusta (ee-glue-shdahn) through

igluwahpanica (ee-glue-wah-ghpah-nee-chah) wasteful

igluwasicu (ee-glue-wah-shee-chue) white man (to make oneself like a)

igluwiyeya (ee-glue-wee-yea-yah) get ready

igluwiyeya (ee-glue-wee-yea-yah) prepare oneself

igmu taka (ee-gmue-dahn-kah) lion, cougar /

igmu (ee-gmue) cat

igmutaka (ee-gmue-dahn-kah) mountain lion

igni (ee-ghee) search for (to)

Iguga Oti (ee-ghue-ghah oh-dee) Pueblo Tribe

iguga (ee-ghue-ghah) sandstone

iha ble (ee-hahn blay) dream

iha gye (ee-hahn gyea) destroy

iha (ee-ghah) smile

ihaha (ee-ghah-ghah) ridicule

ihaha (ee-ghahn-hahn) temporarily

ihakab (ee-hah-kahb) behind

ihake (ee-hahn-kay) end

ihakob (ee-hah-kohb) follow

Ihaktuwa (ee-hah-kdue-wah) Yankton Sioux

ihe (ee-ghay) gravel

ihinhanni (ee-hee-hah-nee) next morning

iho (ee-hoh) behold

ihuhaotila (eegh-uegh-ah-oh-dee-lah) sparrow

ihukuya (ee-hue-kue-yah) underneath

ijeha (ee-zjhay-hahn) frequently

ikato nau ke (ee-kah-doh-nah-huen-kay) gallop

ikazopi (ee-kahn-zoh-pee) line

ikce wasicu (eek-chay wah-shee-chue) frenchman

ikceya (ee-kchay-yah) but instead

iki inyanke (ee-kee-ee-yahn-kay) race horse

ikipi (ee-kee-pee) ability

ikipi (ee-kee-pee) fit

ikowakataha (ee-koh-wah-kah-dahn-hahn) other side of the water

ikowayeka (ee-koh-wah-yea-kah) stick (to catch)

ikoyaka (ee-koh-yah-kah) attach

ikoyake (ee-koh-yah-kay) adhere

ikpahozapi (ee-kpah-ohn-zah-pee) rocking chair

ikpataka (ee-kpah-dah-kah) brace up

ikpataya (eek-pah-tahn-yahn) careful

iktomi (ee-kdoh-mee) spider

iku (ee-kue) chin

ikusa (ee-kuen-shahn) mink

ikuseto (ee-kue-shay-dohn) block

ilaka (ee-lah-kah) control

ile (ee-lay) blaze

ile (ee-lay) burning

ile (ee-lay) light

ilega (ee-lay-gah) defame

imahel (ee-mah-hayl) within

in yu (een-yuen) anoint

ina (ee-nah) mother

inahme (ee-nah-ghmay) hide (to)

inahni (ee-nah-ghnee) haste

inahni (ee-nah-ghnee) hurry

inahni (ee-nah-ghnee) quickly

inaji (ee-nah-zjee) arise

inaji (ee-nah-zjee) cease

inaji (ee-nah-jee) rise

inaji (ee-nahzjee) stop

inata (ee-nah-dah) brake

inatake (ee-nah-dah-kay) bond

inawizi (ee-nah-wee-zjee) envy

iniha (ee-nee-hahn) amazement

inihiciye (ee-nee-hee-chee-yea) concerned

inihinciye (ee-nee-hee-chee-yea) oppress

inikagapi (ee-nee-kah-ghah-pee) sweat lodge

inila yaki ye (ee-nee-lah yahn-kee yea) shut up

inila (ee-nee-lah) quiet

inyan (ee-yahn) stone

Inyanhoksila (ee-yahn-hok-shee-lah) Stone Boy

inyankahmupi (ee-yahn-kah-ghmue-pee) slingshot

iohitika (ee-oh-hee-dee-kah) bold

iosila (ee-ohn-shee-lah) compassion

ipahte (ee-pah-ghday) bridle

ipasise (ee-pah-see-say) badge

ipasisye (ee-pah-shee-shyea) fasten

ipasotkaya (tee-pee ee-pah-soh-dkah-yah) church tower

ipawanka (ee-pah-wahn-kah) pry

ipayake (ee-pah-yah-kay) sash

ipazica (ee-pah-zjee-chah) bulge

ipazilya (ee-pah-zeel-yah) convex

ipuskepa (ee-pue-skay-pah0 strainer

ipustahca (ee-pue-sdahn-ghchah) scorch

ipustahca (ee-pue-sdahn-ghchah) sear

iputake (ee-pue-dah-kay) kiss

ipuze (ee-pue-zay) thirsty

is (eesh) he

is (ee-sh) her

is (ee-sh) him

is (eesh) it

is (ee-sh) otherwise

is os o (eesh ohsh oh) active (lively)

isa kib (ee-shah keeb) beside

isakpe (ee-shah-kpay) sixth

Isayeti (ee-sahn-yea-dee) Santee Lakota

isicola (ee-shee-choh-lah) free

iska (ee-skah) well so

iskahu (ee-shkah-hue) ankle

iskaya (ee-shkahn-yahn) tease

islaye (ee-slah-yea) ointment

isloyatan (ee-shloh-yah-dahn) rightside

isna la (ee-shnah lah) alone

isnala (ee-shnah-lah) single

isom taka (ee-shohm dahn-kah) greater

isom waste (ee-shohm-wahsh-day) better

isom waste (ee-sohm wah-shday) superior

ispa (ee-shpah) elbow

ispahu (eesh-pah-hue) arm (of the lower)

ista (ee-shdah) eye

ista gonge (ee-shah-dah ghohn-ghay) blind

ista maza (ee-shdah mah-zah) eye glasses

ista otoya (ee-shdah oh-doh-yah) black eye (to give one a)

ista wicayazapi wi (eesh-dah wee-chahn-yah-zahn-pee) wee march

istahe (ee-shdah-gh-hay) eyebrow

istahmi (ee-shdah-ghmee) cross eyed

istamaza (ee-shdah-mah-zah) binoculars

istamaza (ee-shdah-mah-zah) telescope

istamnihapi (ee-shdah-mnee-hahn-pee) tears

istanica taka (ee-shdahn-ee-chah dahn-kah) lark

istanicataka (ee-shdah-nee-chah-dahn-kah) swallow (bird)

iste ce (ee-shday chay) ashamed

istelic iyeya (ee-shday-leech ee-yea-yah) baffle

istelya (ee-shdayl-yah) embarrass

istelya (ee-shdayl-yah) shame

istiaiyoshija (ee-shdee-ah-ee-yoh-shnee-zjah) dazzle

istimahapi (ee-shdee-mah-hahn-pee) eyelashes

istime (ee-shdee-may) sleep

isto nakipi (ee-shdoh nah-kee-pee) sling (arm)

isto (eeshdoh) arm

ita ca (ee-dahn chahn) boss

ita zipa (ee-dah zjee-pah) bow (weapon)

itaca iyokihe (ee-dahn-chahn ee-yoh-kee-hay) vice-president

itaca (ee-dahn-chahn) lord

itan (ee-dahn) proud

itawa (ee-dah-wah) belong

itazipko (ee-dah-zeeb-koh) sans arc lakhota

ite (ee-day) face

itehohu (ee-day-hoh-hue) cheek

iteoyuze (ee-day-oh-yue-zay) appearance

itesahigle (ee-day-shah-hee-glay) blush

itignila (ee-dee-gnee-lah) gopher

itimahetaha (ee-dee-mah-hay-dahn-hahn) inside it

itka (ee-dkah) blossom (bloom)

ito (ee-doh) guess

itocicacu (ee-doh-chee-chah-chue) camera

itogi (ee-doh-ghee) mask

itokagata (ee-doh-kah-ghah-dahn) south

itokagatakiya (ee-doh-kah-ghah-day-kee-yah) toward the south

itomni sya (ee-doh-mnee shyah) drunkard

itomni (ee-doh-mnee) drunk

itomni (ee-doh-mnee) intoxicated

itopa (ee-doh-pah) fourth

itope (ee-dohn-pay) marvel

itowa pi (ee-doh-wah pee) picture

itowa (ee-doh-wah) painting (art)

ituhu (ee-duen-hue) forehead

itukala (ee-due-kah-lah) mouse

itukasa (ee-duen-kah-sahn) weasel

itunk tanka (ee-duenk dahn-kah) rat

iukta (ee-yue-kdahn) bend (of a river)

iwa kob (ee-wahn-kob) above

iwahtela sni (ee-wah-ghday-lah) shnee disguised

iwakan (ee-wah-kahn) babble

iwakiciwacipi (ee-wah-kee-chee-wah-chee-pee) dance (scalp)

iwakoyogye (ee-wah-koh-yohg-yea) roping (horse)

iwakta wicayapi (ee-wah-kdah wee-chah-yah-pee) warning

iwakta ye (ee-wah-kdah yea) beware

iwaktaye (ee-wah-kdah-yea) warn

iwan yong (ee-wahn yohn-g) carefully

iwaste gla (ee-wah-shday glah) easy

iwastegla (ee-wah-shday-glah) slowly

iwatokiya (ee-wah-doh-kee-yah) concern

iwatokiyasni (ee-wah-doh-kee-yah-shnee) business

iwayazo (ee-wah-yah-zohn) hangover

iwicayuta (ee-wee-chah-yue-dahn) attract

iwoblu (ee-woh-blue) snowing (blizzard)

iwocu (ee-woh-ch-ue) churn

iya (ee-yahn) rock

iya (ee-yah) speak (to)

iya (ee-yah) start

iya cega (ee-yahn chay-ghah) jar (stone)

iya maka (ee-yahn mah-kah) cement

iya opa (eeyah-ohn-pah) accuse

iya spa (ee-yahn shpahn) brick

iyaci (ee-yah-chee) compare (to)

iyagegnag (ee-yah-gay-gnah-g) cluster

iyagke (ee-yahng-kay) run

iyahpaya (ee-yah-ghpah-yah) seize

iyaka (ee-yahn-kah) function (to)

iyakapemnipi (ee-yahn-kah-pay-mnee-pee) warclub

iyakicihpaya (ee-yah-kee-chee-ghpah-yah) bounce

Iyakito (Ee-Yah-Kee-Toh) Adhere To

iyamni (ee-yah-mnee) third

iyankapi (ee-yahn-kah-pee) running

iyanuga (ee-yah-nuen-gah-gh) callous

iyaon ca (ee-yah-ohn chah) mock

iyaope (ee-yah-ohn-pay) blame

iyapa (ee-yah-pah) bump

iyapi (ee-yah-pee) language

iyaslopye (ee-yah-sloh-p-yea) sticks (on)

iyatakuni sni (ee-yah-dah-kue-nee shnee) disappear (gradually)

iyaya (ee-yah-yah) go

iyaya (ee-yah-yah) start out

iyaye (ee-yah-yea) leave

iyaye (eeyahyea) move

iyaye (ee-yah-yea) went

iyayekiya (ee-yah-yea-kee-yah) run away (to)

iyayki ye (ee-yah-ykee yea) flee

iyaza (ee-yah-zah) consecutive

iye (eeyea) he

iye (eeyea) her

iye (ee-yea) him

iye (ee-yea) say

iye (eeyea) she

iye cinkal iyanke (ee-yea chee-kahl ee-yahn-kay) automobile

iyece ca (ee-yea-chay chah) become

iyece ca (ee-yea-chay chah) exactly

iyececa (ee-yea-chay-chah) like (look)

iyececa (ee-yea-chay-chah) ought

iyececa (ee-yea-chay-chah) proper

iyececa (ee-yea-chay-chah) resemble

iyececa (ee-yea-chay-chah) same

iyecehci (ee-yea-chay-ghchee) exactly in the same manner

iyecel (ee-yea-chayl) same way (in the)

iyecel (ee-yea-chayl) similar

iyecetu (ee-yea-chay-due) should be so

iyecetu (ee-yea-chay-due) to be so

iyechikiyake (ee-yea-chee-kee-yah-kay) car

iyekiye (ee-yea-kee-yea) recognize

iyena (ee-yea-nah) enough

iyepi (ee-yea-pee) they

iyes waste tkha (ee-yeash wah-shday dkhah) it would be better if

iyeska (ee-yea-shkah) interpreter

iyesni (ee-yea-shnee) dumb (deaf)

iyesni (ee-yea-shnee) mute

iyeya (ee-yea-yah) send

iyeye (ee-yea-yea) find

iyo yape (eeyoh-yahn-pay) bright

iyohi la (ee-yoh-hee lah) each

iyohi la (ee-yoh-hee lah) every

iyohlate (ee-yo-ghlah-day) below (just)

iyohloke (ee-yoh-ghloh-kay) tributary

iyok ipa (ee-yohk ee-pah) cradleboard

iyokiha (ee-yoh-kee-hahn) next

iyokipi (ee-yoh-kee-pee) please

iyokipiya (ee-yoh-kee-pee-yah) happy (to make)

iyokisice (ee-yoh-kee-shee-chay) sad

iyokisni (ee-yoh-kee-shnee) forbid

iyopa stake (ee-yoh-pah shdah-kay) encourage

iyopaza (ee-yoh-pah-zahn) check (latch, money)

iyopeiciye (ee-yoh-pay-ee-chee-yea) repent

iyopekiya (ee-yoh-pay-kee-yah) punish

iyopeya (ee-yoh-pay-yah) reprove

iyopeyapi (ee-yoh-pay-ah-pee) reprimand

iyopeye (ee-yoh-pay-yea) rebuke

iyopeye (ee-yoh-pay-yea) scold

iyopteya (ee-yoh-pday-yah) fulfill

iyopteya (ee-yoh-pday-yah) observe

Iyota Wasake (ee-yoh-dahn wah-shah-kay) Almighty

iyota (ee-yoh-dahn) exceedingly

iyota (ee-yoh-dahn) most

iyotaka (ee-yoh-dah-kah) sit down

iyotake (ee-yoh-dah-kay) sit

iyotiyekiya (ee-yoh-dee-yea-kee-yah) someone poor (in a sad way)

iyotiyewakiye (ee-yoh-dee-yea-wah-kee-yea) poor me

Iyowa (ee-yoh-wah) Iowa Tribe

iyowikiya (ee-yoh-wee-kee-yah) permission (to give)

iyowinkisni (ee-yoh-wee-kee-shnee) allow

iyoya (ee-yoh-yah) yawn

iyoyaka (ee-yoh-yah-kah) upset

iyugeya (ee-yue-gh-hay-yah) extremely

iyuha (ee-yue-hah) all

iyuha (ee-yue-hah) entire

iyuhita (ee-yue-hee-dah) intestines

iyuhpa (ee-yue-ghpah) finished

iyujipa (ee-yue-zjee-pah) brow

iyuka (ee-yuen-kahn) go (to bed)

iyukca (ee-yue-kchahn) consider

iyukca (ee-yue-kchahn) decide

iyukca (ee-yue-kchahn) think

iyukca (ee-yue-kchahn) thought

iyukite (ee-yue-kee-day) bandage

iyul (ee-yuel) condiment

iyunge (ee-yuen-ghay) question

iyunke (eeyuenkay) lay

iyupah (ee-yue-pahgh) bunch

iyusica (ee-yue-shee-chah) corrupt

iyuski (ee-yue-shkee) happy

iyusloke (ee-yue-shloh-kay) key

iyuta (ee-yue-dahn) tempt

iyutaye (ee-yue-dahn-yea) tempted

iyute (ee-yue-day) try

iyuteya (ee-yue-day-yah) adjust

iyuwaste (ee-yue-wah-shday) benefit (make good)

iyuwega (ee-yue-way-ghah) cross water (to)

izuyapi (ee-zue-yah-pee) charm


J

ja ja (zjahn-zjahn) bottle

ja ja (zjahn zjahn) jar

jaja la (zjahn-zjahn lah) glass

ji yela (zjee-yea-lah) breathe heavily

ji (zjee) bristle

jicapi (zjee-chah-pee) wealthy

jolpwapi (zjohl-p-wahn-pee) whistling

jopi (zjoh-pee) whistle (human)


K

k i (k ee) pack (on back)

k u heha (k uen hay-hahn) when (in the past)

ka blaska (kah blah-shkahn) flatten

ka yela (kahn-yealah) close by

ka (kahn) artery

ka (kah) bruise

ka (kahn) cord

ka (kahn) nerve

ka (kahn) tendon

ka (kah) that there

kaayaskab (kah-ah-yah-skahb) cling

kablage (kah-blah-ghee) spread

kabu (kah-bue) beat (drum)

kacikala (kahn-chee-kah-lah) vein

kage (kah-ghay) build

kage (kah-ghay) make

kagi (kahn-ghee) crow

kagi taka (kahn-gee dahn-kah) raven

Kagi Wicasa (kahn-ghee wee-chah-shah) Crow Tribe

kagiha mignaka (kahn-gee-hah mee-gnah-kah) bustle (feather)

kagniya (ka-ghnee-yahn) roll

kagu he (kah-ghue hay) crush

kagwu (kah-gwue) curdle

kaha pe (kah-ghah pay) drive

kaha wanapi (kah-ghah wah-nah-pee) tie (neck)

kahepa (kah-ghay-pah) bail (empty)

kaheyawapaya (kah-ghay-yah-wah-pah-yah) side (not middle)

kahinte (kah-hee-day) sweep

kahlehlel (kah-ghlay-ghlayl) fracture

kahni ge (kah-ghnee ghay) elect

kahniga (kah-ghnee-ghah) select

kahnige (kah-ghnee-ghay) appoint

kahnige (kah-ghnee-ghay) choose

kahol iye (kah-ghohl ee-yea) throw

kahomni (kah-hoh-mnee) whirl

kahwoke (kah-ghwoh-kay) swift

kaipsilyalake s e (kah-eep-seel-yah-lah-kay s ay) ahead

kakakpa (kahn-kah-kpah) bleed

kakapi (kah-kahn-pee) statue

kakeca (kah-kay-chah) crinkle

kakeca (kahn-kay-chah) woodcock

kakel (kah-kayl) just as

kakije (kah-keezjay) suffer

kakiuka (kah-kee-uen-kahn) split up

kakiya (kah-kee-yah) overthere

kakiya (kah-kee-yah) yonder

kaksa (kah-kshah) coil

kaksa (kah-kshahn) collapse

kalala (kah-lah-lah) scatter

kalu ze (kah-lue-zay) flow

kalu (kah-lue) fan (to)

kamna (kah-mnah) earn (to)

kanta sapa (kahn-dah sah-pah) prunes

kanyela (kahn-yea-lah) near

kaokicuya (kah-oh-keech-uh-yah) deluge

kaospe (kah-ohn-spay) training (horse)

kaotai (kah-oh-dahn-ee) apparent

kape (kah-pay) beat

kape (pah-pay) chisel

kape (kah-pay) pass

kape (kah-pay) surpass

kapi (kah-pee) blink

kapojela (kah-poh-zjay-lah) lightweight

kapopapi (kah-poh-pah-pee) pop (soda soft drink)

kapta (kah-pdah) bailout

kaska pi (kah-shkah) pee imprison

kaska (kah-skah) bleac

kaskapiya (kah-shkah-pee-yah) arrest

kaskeya (kah-shkay-yah) arrested (have)

kaskita (kah-skee-dah) clasp

kaslece (kah-slay-chay) split

kasna (kah-shnah) miss (to)

kasok sokke (kah-sohk sohk-kay) spank

kaspa pi (kah-shpah pee) dime

kaspa (kah-shpah) deliver

kaspapi okise (kah-shpah-pee oh-kee-say) nickel

kastaka (kah-shdah-kah) chastise

kata woyaza (kah-dah woh-yah-zjahn) flu

kata (kah-dah) hot

kata (kahn-dah) plum (wild)

kata (kah-dah) warmer

katata (kah-dah-dah) blunt

katiyeya (kah-dee-yea-yah) directly

katka (kah-dkah) brisk (ly)

katka (kah-dkah) choke

katoto (kah-doh-doh) knock

katoto (kah-doh-doh) rap

kawiga (kah-wee-ghah) turn around (to)

kayege (kah-yea-ghay) sew

kazuzu (kah-zjue-zjue) knockdown (to)

kca (k-chah) comb

kcapta (kchahn-pdah) console

keca i kay-chah ee) ( think

kesto (kay-s-dohn) barbed

keyas (kay-yash) although

keyutapi (kay-yue-dah-pee) weight

ki iya kapi (kee ee-yahn kah-pee) race

ki (kee) the

kibleza (kee-blay-zah) convalesce

kica (kee-chah) request

kichu (kee-chuen) give back

kici (kee-chee) for

kici (kee-chee) with

kiciceya (kee-chee-chay-yah) bewail (deep sorrow)

kicicic iya (kee-chee-chee-ch ee-yah) join together in a cause (to)

kicihmuga (kee-chee-ghmuen-gah) bewitch each other

kicipaesya (kee-chee-pah-ay-syah) against

kiciyamna (kee-chee-yahm-nah) acquire

kiciyus (kee-chee-yues) holding each other

kicizapi (kee-chee-zah-pee) fight (to)

kico (kee-choh) call (to)

kico (kee-choh) invite

kicuni (kee-chuen-nee) abstain from (leave off)

kicuniyakel (kee-chuen-nee-yahn-kayl) circumspect

kicuza (kee-chuen-zah) determine

kigle (kee-glay) left

kigna (kee-gnah) caress

kignaka (kee-gnah-kah) adjourn

kiha (kee-hahn) if

kihi (o-kee-hee) able

kikaksa (kee-kah-ksah) cut with a blow

kikaksa (kee-kah-kshah) violate

kiksuye (kee-ksue-yea) remember

kikta (kee-kdah) get up

kikta (kee-kdah) wake up

kiktopawige (kee-kdoh-pah-wee-ghay) thousand(s)

kimi mila (kee-mee mee-lah) butterfly

kini apetu (kee-nee ahn-pay-due) easter

kinil (kee-neel) nearly

kipa (kee-pahn) call

kipa (kee-pahn) shout

kipasiyaya (kee-pa-shee-yah-yah) avoid

kipasiyaya (kee-pah-shee-yah-yah) elude

kipasiyaya (kee-pa-shee-yah-yah) evade

kipazo (kee-pah-zoh) show (to)

kisleya (kee-shlay-yah) annoy

kitala (kee-dahn-lah) less

kitala (kee-dahn-lah) little (a)

kitala (kee-dah-lah) often

kitayel (kee-dahn-yeal) little (just a)

kiwasicu (kee-wah-shee-chue) assimilate

kiwasicu (kee-wah-shee-chuen) urban indian

kiya (kee-yahn) fly (to)

kiye kiyapi (kee-yea kee-yah-pee) airplane

kiyekiya pi (kee-yea-kee-yah pee) plane

kiyekiyapi (kee-yea-kee-yah-pee) airplane

kiyela (kee-yea-lah) nearby

kiyute (kee-yue-day) channel (strait)

kiza (kee-zah) creak

kize (kee-zjay) fight

kizomi (kee-zoh-mee) covet

ko (koh) count in

ko (kohn) included

koka (koh-kah) barrel (keg)

kokeyahula (koh-kay-yah-hue-lah) chicken

koki pe (koh-kee pay) fear

kokipe (koh-kee-pay) afraid

kokoyah ala (koh-kohn-yahgh ahn-lah) hen

kokoyahala (koh-koh-yah-ghahn-lah) chicken

kokoyahala (koh-koh-yah-ghahn-lah) rooster

kola (koh-lah) friend, ally (= koda in Dakota )

kola ye (koh-lah yea) befriend

kon (kohn) old

koskalaka (koh-shkah-lah-kah) young man

kotki ya (koh-dkee yah) direction

Koze (kohn-zay) Kansas Tribe, Kaws Tribe

kpayelablecahe (kpahn-yea-lah-blay-chah-hay) shatter

ksabyahan (ksahb-yah-hahn) wisely

ksaininke (ksah-ee-nee-nkay) retarded

ksape (kshah-pay) intelligent

ksizicila (ksee-zjeech-eelah) bully

ksuyeya (ksue-yea-yah) pain

ktatka (kdah-dkah) intend

kte (kday) kill

kte (kday) slaughter

ku (k-uh) give

kuciye la (kue-chee-yea lah) low

kuka (kue-kah) decay

kuku (kuen-kue) mother-in-law (his/her)

kukuse (kue-kuen-shay) hog

kukuse (kue-kue-shay) pig

kul glihpeye (kuhl glee-ghpay-yea) throw (down)

kul yuka (kuenl yuen-kah) lie down

kulwicasa (kuel-wee-chah-shah) lower brule

kuseyaon (kue-shay-yah-ohn) shielding

kusi (kuen-shee) grandmother

kusitku ki (kuen-shee-dkue-kee) grandmother (his/her)

kuta (kue-dah) below

kuta (kuedah) down

kute (kue-day) shoot

kuwa (kue-wah) pursue


L

la kicun (lah kee-chuen) dress

la (lah) demand

Lakota Iyapi (lah-koh-dah ee-yah-pee) Lakhota Language

lala (lah-lah) grandfather

lazata opic iya (lah-zah-dah oh-peech ee-yah) hang back (to)

lazata (lah-zah-dah) in back

lazato ho (lah-zah-dohn hohn) back

le cala (lay chah-lah) ago (a little while)

le (lay) this

lecala hci (lay-chah-lah ghchee) recently

lecala kel (lay-chah-lah kayl) lately

lecas (lay-chahsh) ago (just a minute)

lecegla cas u (lay-chay-glah-chah-sh-uen) from this amount

leceglala (lay-chay-glah-lah) close by (very)

lecel (lay-chayl) like this

lecel (lay-chayl) thus

lecela (lay-chay-lah) only

lecetu (lay-chay-due) way

lecetusye (lay-chay-due-shyea) example

leceya (lay-chay-yah) just about

leciya (lay-chee-yah) over here

leciya (lay-chee-yah) over

leciya (lay-chee-yah) toward this place

leciyota (lay-chee-yoh-dahn) hearabout

lehal (lay-hahnl) nowadays

lehaya (lay-hahn-yahn) this far

lehaya (lay-hahn-yah) up to this point

lehuhulya (lay-huen-huenl-yah) until now

leksi (lay-kshee) uncle

lel (layl) here

lena (lay-nah) these

leyalaka (lay-yah-lah-kah) all this time

liglila (lee-glee-lah) lot (very much)

lila (lee-lah) too

lila (lee-lah) very

lila hci sni (lee-lah ghchee shnee) not much

lila pilamayaye (lee-lah pee-lah-mah-yah-yea) thank you very much

lila waste (lee-lah wah-shday) best

lila waste (lee-lah-wah-shday) good (very)

lila wiya waste (lee-lah wee-yahn wah-shday) beautiful woman

lila wopike (lee-lah woh-pee-kay) expert

loci (loh-chee) hungry

logna (loh-gnah) along this way

lol ih a (lohl-eegh-ah) prepare meal

lolhwaka (lohl-ghwah-kah) appetite

lote (loh-day) throat

lowan (loh-wahn) sing

lulye (luel-yea) dye

luta (lue-dah) red

luta (lue-dah) scarlet


M

ma ya (mah yah) bank (river)

ma (mahn) medicine

maga (mah-ghah) duck

magasapa (mah-ghah-sah-pah) goose

magaska (mah-gah-skah) swan

magazu (ma-gh-ah-zue) rain

mah aglatapi (mah-gh ah-glah-dah-pee) cultivate

mahcica (mah-ghchee-chah) duckling

mahe tuya (mah-hay due-yah) deep

mahel egle (mah-hayl ay-glay) store away

mahel ( mah-hayl) in

mahelogle (mah-hayl-oh-glay) undershirt

maheluzoge (mah-hayl-uen-zoh-gay) shorts

mahetaha (mah-hay-dahn-hahn) from within

mahpiohazi (mah-ghpee-oh-hahn-zee) clouds (scattered)

Mahpiya Luta (mah-ghpee-yah lue-dah) Red Cloud

Mahpiya To (mah-ghpee-yah doh) Arapaho Tribe

mahpiya (mah-ghpee-yah) cloud

mahpiya (mah-ghpee-yah) heaven

mahpiya (mah-ghpee-yah) sky

mahpiyaya (mah-ghpee-yah-yah) cloudy

mak u (mahk-ue) give me

Maka (mah-kah) Earth Mother

maka (mah-kah) dirt

maka (mah-kah) ground

maka (mah-kah) skunk

maka (mah-kah) soil

maka iyublu (mah-kah ee-yue-blue) plow

maka iyutapi (mah-kah ee-yue-dah-pee) survey

maka owaspe (mah-kah oh-wah-shpay) state (territory)

maka owaspe (mah-kah oh-wah-shpay) territory (state)

maka oyuspe (mah-kah oh-yue-shpay) plot

maka tipi (mah-kah tee-pee) cellar

maka tipi (mah-kah dee-pee) sod house

makaizi te (mah-kah-ee-zjee day) dust

makaspa (mah-kah-shpahn) blocks

maki yutapi (mah-kee yue-dah-pee) mile

makiwaspe (mah-kee-wah-shpay) shovel (spade)

makiwaspe (mah-kee-wah-shpay) spade

makiyokipi (mah-kee-yoh-kee-pee) acclimate

makizita wakpa (mah-kee-zjee-dah wah-kpah) white river

mako hloke (mah-koh ghloh-kay) cave

mako kaspe (mah-koh kah-shpay) region

mako sica (mah-koh shee-chah) badlands

mako skanl (mah-koh skahnl) desert

mako woblu (mah-koh woh-blue) dusty

makoblaye (mah-koh-blah-yea) meadow

makocazeyate (mah-koh-cha-zjay-yah-day) addres

makoce wowapi (mah-koh-chay woh-wah-pee) map

makoce (mah-koh-chay) country

makoce (mah-koh-chay) earth

makoce (mah-koh-chay) land

makoecage (mah-koh-ay-chah-ghay) zone

makol (mah-kohl-skahnl) prairie

makoskanl (mah-koh-skahnl) wilderness

maku (mah-kue) breast

maku (mah-k-ue) chest

mama (mah-mah) mother

mani (mah-nee) walk

manil (mah-neel) abroad

manil (mah-neel) prairie

manil (mah-neel) rural

maniopawakiyela (mah-nee-oh-pah-wah-kee-yea-lah) sandpiper

manu pi (mah-nue pee) kidnap

manu (mah-nue) rob

manu (mah-nue) steal

mapiha (mah-pee-ghah) toad

mapopope (mah-poh-poh-pay) motorcycle

masape (mahs-ah-pay) telephone

maste (mah-shday) sunny

maste (mah-shday) sunshine

mastewaposta (mah-shday-wah-poh-shdahn) bonnet

masti ska (mahshdee-skah) rabbit

mastica tawoyute (mah-shdee-chahn dah-woh-yue-day) lettuce

masticapute (mah-shdee-chah-pue-day) buffalo berry

masticawacipi (mah-shdee-chah-wah-chee-pee) dance (rabbit)

mastisapa (mah-shdee-sah-pah) cottontail rabbit

mastiska (mah-shdee-skah) jackrabbit

maswicopi (mahs-wee-chohn-pee) dish pan

maswo ilake (mahs-woh ee-lah-kay) tool

Mato Paha (mah-doh pah-hah) Bear Butte

mato (mah-doh) bear

matoha (mah-doh-hah) bearskin

matohota (mah-doh-ghoh-dah) grizzly bear

matosapa (mah-doh-sah-pah) blackbear

maya (mah-yah) bluff (cliff)

mayakasasa (mah-yah-kah-shah-shah) cutbank

mayasle (mah-yah-shlay) jackal

maza (mah-zah) iron

maza (mah-zah) metal

maza (mah-zah) steel

maza caku (mah-zah cahn-kue) train tracks

maza canku (mah-zah chahn-kue) railroad

maza su (mah-zahn-shue) ammunition

maza su (mah-zjah-shue) bullet

maza tipi (mah-zah dee-pee) hardware store

mazakaga (mah-zah-kah-gah) blacksmith shop

mazasa (mah-zah-shah) cent, penny

mazaska awanyanke (mah-zah-skah ah-wahn-yahn-kay) translate

mazaska oti (mah-zah-shkahn oh-dee) bank

mazaska waji (mah-zah-shkah wah-zjee) dollar

mazaska zi (mah-zah-ska zjee) gold

mazaska (mah-zah-skah) money (silver)

mazaska (mah-zah-skah) silver

mazaskaska (mah-zah-skahn-skahn) clock

mazato (mah-zah-doh) zinc

mazawakan taka (mah-zah-wah-kahn dahn-kah) cannon

mazawakan (mahzah-wah-kahn) gun

mazawakan (mah-zah-wah-kahn) rifle

mazkape (mahz-kah-pay) blacksmith

mila hanska (mee-lah hahn-shkah) american

mila haske (mee-lah hahn-skay) sword

mila (mee-lah) knife

Milahaska Tamakoce (mee-lah-hahn-skah dah-mah-koh-chay) United states

mimela (mee-may-lah) round

mimeya (mee-may-yah) circle

Minnecoju (mee-nay-koh-zjue) Cheyenne River Lakhota

mioglasi (mee-oh-gla-see) looking glass

mioglasi (mee-oh-glah-shee) mirror

mis eya (meesh ay-yah) i too

mis eya (meesh-ay-yahn) me too

misnala (mee-shnah-lah) myself

misu (mee-suen) brother (younger)

misukala ki (mee-suen-kah-lah kee) brother (my younger)

mitaka ki (mee-dahn-kah kee) sister (my younger)

mitake ki (mee-dahn-kay kee) sister (my older)

mitakoja ki (mee-dah-koh-zjah-kee) grandchild (my)

mitaksi ki (mee-dahn-kshee kee) sister (my younger)

Mitakuye Oyasin (mee-dah-koo-yeh o-yah-seen) All my relatives (There is no literal English equivalent)

mitawa (mee-dah-wah) mine

mitawa (mee-dah-wah) my

mitiblo ki (mee-dee-bloh kee) brother (my older)

mitunkasila (mee-duen-kah-shee-lah-kee) grandfather (my)

miwatani (mee-wahn-dah-nee) mandan tribe

miyapahe (mee-yah-pah-hay) loin cover

miye hca (mee-yea ghchah0 i am the one

miye iwablake ki ekta (mee-yea ee-wahn-blah-kay kee ay-kdah) from my point of view/

miye (mee-yea) me

miyogli (mee-yoh-glee) whetstone

miyuglioyuze (mee-yue-gla-ee-oh-yuh-zay) agency reservation)

miyutapapi (mee-yue-dah-pah-pee) knife (kitchen)

mkamani iyaka (mah-kah-mah-nee ee-yahn-kah bicycle

mna (mnah) smell (odor)

mni aka sta (mnee ah-kahn sh-dahn) baptize

mni capi (mnee chah-pee) well water

mni icu (mnee ee-chue) bucket

mni ipataza (mnee ee-pah-dah-zah) pump (water)

mni ipataza (mnee ee-pah-dah-zjah) waterpump

mni iskuya (mnee ee-skue-yah) lemonade

mni itaca (mnee ee-dahn-chahn) water current

mni iyute (mnee ee-yue-day) level (carpenters)

mni kakipe haha (mnee kah-kee-pay hahn-hahn) waves (water)

mni kaluze (mnee-kah-lue-zay) stream

mni natakapi (mnee nah-dah-kah-pee) reservoir

mni sapa (mnee shah-pah) ink

mni skuya (mnee-skuh-yah) salt

mni so se wakpa (mnee shoh shay wah-kpah) missouri river

mni wakan (mnee wah-kahn) whiskey

mni yaye (mnee yah yea) barrel

mni yuspe la (mnee yue-shpay-lah) puddle

mni (mnee) beverage

mni (mnee) water

mniayusli (mnee-ah-yue-slee) watering

mnihuha (mnee-hue-hah) cloth

mnihuha (mnee-hue-hah) garment

mnihuha (mnee-hue-hah) paper

mnihuhawanapi (mnee-ghue-hah-wah-nahp-ee) neckerchief

mnihuka (mnee-ghue-kah) material

mnikaoskokpa (mnee-kah-oh-shkoh-kpah) canyon

mnikaoskokpa (mnee-kah-oh-shkoh-kpah) draw (coulee)

mnikaoskokpa (mnee-kah-oh-shkoh-kpah) valley

mnikapohya hiyotake (mnee-kah-poh-ghyah hee-yoh-dah-kay) blister

Mnikowozu Tipi (mnee-koh-woh-zue-dee-pee) Cheyenne River Sioux Reservation

Mnikowozu (mnee-kohn-wohn-zjue) Minnecojou sioux

mnimniza (mnee-mnee-zjah) wavy

mninasli (mnee-nah-shlee) fountain

mninatakapi (mnee-nahn-dah-kah-pee) dam (reservoir)

mniognake (mnee-oh-gnah-kay) vessel

mnipiga (mnee-pee-ghah) beer

mnis es e (mneesh-aysh-ay) sprinkle

mnisa wicasa (mnee-shah wee-chah-shah) drunk (alcoholic)

mnisa (mnee-shah) ale

mnisa (mnee-shah) cider

mnisa (mnee-shah) wine

mnisapa wicazo (mnee-sah-pah wee-chah-zjoh) pen

mnite (mnee-day) drown

mniwaca (mnee-wahn-chah) sea

mniwakanska (mnee-wah-kahn-shkah) alcohol

mniwoza (mnee-woh-zahn) drizzle (to)

mos iwayake (mohsh ee-wahn-yahn-kay) fieldglasses

mos ognake (mohsh ognah-kay) can

mosicayege (moh-see-chah-yea-ghay) sewing machine

mosiya pa (moh-shee-yah pah) hammer

mosopiye (moh-soh-pee-yea) store

moswiyokatan (moh-shwee-yoh-kah-dahn) nail


N

na take (nah dah-kay) close

na zuspe (nah zjuen-shpay) axe

na (nah) and

na (nah) than

naataisni aya (nah-ah-dahn-ee-shnee ah-yah) cover tracks

nab ikpa (nahb eek-pah) glove

nabhauka (nahb-ghah-uen-kah) thumb

nable ce (nah-blay-chay) burst

nacace (nah-chah-chay) suppose

naceca (nah-chay-chah) likely

nacece (nah-chay-chay) probably

nagi (nah-ghee) shadow

nagi (nah-ghee) soul

nagwaka (nah-gwah-kah) criticize

nahahci (nah-hahn-gh-chee) still

nahmala (nah-ghmah-lah) sneak

naho hci (nah-hohn ghchee) yet

naho (nah-ghohn) hear

nahomni (nah-oh-mnee) intoxicated

nahpahpake (nah-ghpah-ghpah-kay) slovenly, untidy

nahtaka (nah-ghdah-kah) kick

naiciji (nah-eech-ee-zjee) defend

nains (nah-ee-nsh) or

naji (nah-zjee) stand P>naju (nah-zjue) head (back of)

nakes (nah-kaysh) at last (final)

nakiksi (nah-kee-kshee) defend self (speaking)

nako (nah-kohn) also

nakputaka (nah-kpue-dah-kah) scarf

naku (nah-kue) besides

naku (nah-kuen) moreover

naku (nah-kuen) than

nama (nah-mah) conceal

napca (nah-p-chah) swallow (to)

napciyung (nah-pchee-yuen-g) nine

nape kicoze (nah-pay kee-choh-zjay) beckon

nape kicoze (nah-pay kee-choh-zjay wave

nape okoske (nah-pay oh-koh-shkay) bracelet

nape (nah-pay) escape

nape (nah-pay) hand

napeptecela (nah-pay-pday-chay-lah) secretary (shorthand)

napeyuze (nah-pay-yue-zay) shake (hands)

napikpa (nah-pee-kpah) gloves

napiyusya (nah-pee-yue-syah) controlling

napoge (mah-poh-ghay) rise (yeast)

napokta (nah-poh-kdahn) arms (weapon)

naposta (nah-poh-shdahn) thimble

napsi yohli (nah-pshee yuh-ghlee) ring (for finger)

napsu (nah-pshue) finger

nasisi (nah-shee-shee) contract (shrink)

nasli (nah-shlee) intoxicated

nasloha (nah-sloh-hahn) shuffle

nasu pakce (nahshuen-pah-kchay) comb

nasukaza (nah-suh-kah-zah) knuckle

nasula (nah-shue-lah) brain

Nata Bleca (nah-dah blay-chah) Flathead Tribe

nata (nah-dahn) head

nata (nah-dah) smash (under foot)

natableca (nah-dahn-blay-chah) head (square)

natacokuhpuhpu (nah-dah-choh-kue-ghpue-ghpue) dandruff

natagugu (nah-dahn-gue-gue) head (curly)

nataha (nah-dah-hah) scalp

nataka (nah-dah-kah) bolt (fasten)

natake (nah-dah-kay) lock

natasla (nah-dah-shlah) baldhead

natayazapi pezuta (nah-dah-yah-zah-pee pay-zjue-dah) aspirin

nati (nah-dee convulse

natokiiyake (nah-doh-kee-ee-yahn-kay) sutures

nawanil (nah-wah-neel) annihilate

nawate (nah-wah-day) temple(s) of head

nawizi (nah-wee-zee) jealous

naze (nah-zay) scars

nazute (nah-zjuen-day) nape (of neck)

nazute (nah-zue-day) neck

ni (nee) alive (to be)

ni (nee) live (not dead)

nice (neechay) lack

niciye ki (nee-chee-yea kee) brother (your older)

nicuwe ki (nee-chue-way kee) sister (your older)

nige (nee-gay) stomach (pauch)

nigesala (nee-gay-sahn-lah) gazelle

nigetakiya (nee-gay-dahn-kee-yahn) voice (of the community)

nikiya (nee-kee-yah) cause

nikusiki (nee-kuen-shee-kee) grandmother (your)

nisehu (nee-say-hue) lower back

nistuste (nee-shdue-shday) rump

nisukala ki (nee-suhn-kah-lah kee) brother (your younger)

nitaka ki (nee-dahn-kah kee) sister (your younger)

nitake ki (nee-dahn-kay kee) sister (your older)

nitakoja ki (nee-dah-koh-zjah-kee grandchild (your)

nitaksi ki (nee-dahn-kshee kee sister (your younger)

nitawa (nee-dah-wah) your

nitehepi (nee-day-hay-pee) skirt

nitehepi (nee-day-hay-pee) slip (under garment)

nitiblo ki (nee-dee-bloh kee) brother (your older)

nitunkasila (nee-duen-kah-shee-lah) grandfather (your)

niya (nee-yah) breath

niyate ki (nee-yah-day kee) father (your)

niye (nee-yea) thou

niye (nee-yea) you

niyecika (nee-yea-chee-kah) yourself

nuge (nue-ghay) ear

nuhcan (nue-ghchahn) deaf

numpa (nuem-pah) two

nuni (nue-nee) lost

nuni (nue-nee) wander

nupitu (nue-pee-tuh) alike

nupiya (nue-pee-yahn) both

nuwa (nue-wah) bathe

nuwe (nue-way) swim


O

o akoya (ogh ahn-koh-yah) quickly

o ali (oh ah-lee) rung (a ladder step)

o hozi glepi (oh hohn-zee glay-pee) shade

o icaga (oh ee-chah-ghah) place to rear children (a)

o iheye tipi (oh ee-hay-yea dee-pee) toilet (outdoor)

o iheye (oh ee-hay-yea) toilet

o ikcapta (oh ee-kchah-pdah) tantrum

o ikpahica (oh ee-kpah-ghee-chah) consciousness (regain)

o inaji (oh-ee-nah-zjee) station

o itaca (oh ee-dahn-chahn) rule

o iyagleya (oh eeyah-glay-yah) boundaries (within these)

o iyokipi (oh-ee-yoh-kee-pee) lovely

o iyokipi (oh ee-yoh-kee-pee) pleasant (to be)

o iyokpaza (oh ee-yoh-kpah-zah) dark as night

o kogna (oh koh-gnah) between

o lote (oh loh-day) borrow

o opa la (oh ohn-pah lah) baby

o oyuspe (oh oh-yue-shpay) handle

o u (oh uen) custom (way)

o uyapi (oh uen-yahn-pee) settlements (where they live)

o yuke (oh yuen-kay) bed

oau (oh-ah-ue) access (to)

ob (ohb) together (with three or more)

obe (oh-bay) class (social rank)

oblaye (oh-blah-yea) plains

oblece (oh-blay-chay) corner

obletu (oh-blay-due) square

ocaje (oh-chah-zjay) kind

ocaku (oh-chahn-kue) path

ocanku (oh-chahn-kue) road

oceti (oh-chay-dee) council fire

oceti (oh-chay-dee) furnace

oceti (oh-chay-dee) stove

ociblaga (oh-chee-blah-gahn) abreast

ocihi sni (ohncheehee-shnee) lazy

ocikayela (oh-chee-kahy-ea-lah) narrow

ocoze (oh-choh-zay) warm

ocu (oh-chuh) damp

ocuwanice (oh-chuen-wah-nee-chay) clearing in the woods

oekiye (oh-ay-kee-yea) persuade

oeti (oh-ay-dee) camping

ogla kapi (oh-glah kah-pee) confess

Oglala (oh-glah-lah)) Oglala Lakota

ogle (oh-glay) shirt

ogleciyuksa (oh-glay-chee-yue-ksah) vest

ogleze (oh-glay-zay) streak

oglezigzica (oh-glay-zeeg-zee-chah) sweater

ogligle wakan (oh-glee-glay wah-kahn) messenger

ogligle wakan (oh-glee-glay wah-kahn) angel

ogna o uya pi (oh-gnah oh uen-yahn pee) they live that way

ognake (oh-gnah-kay) chest (stand)

ognaya (oog-nayah) accordingly

ognaya (oh-gnah-yahn) through (by means of)

oguyapi tacagu (oh-ghue-yah-pee dah-chah-ghue) loaf (bread)

oguye (oh-ghue-yea) brand

oh a wowihaya (ohgh ahn woh-wee-ghah-yah) cute

oha ko (oh-ghahn koh) fast

oha sice (oh-ghahn see-chay) mean

ohahaha (oh-ghahn-hahn-hahn) leisurely

ohakab (oh-ahn-kahb) after

ohakab (oh-ah-khab) afterwards

ohakob (oh-hah-kohb) thereafter

ohanko (oh-ghahn-koh) quick

ohaskeya (oh-ahn-skay-yah) length

ohawiha (oh-gh-ahn-wee-ghah) comical

ohinni (ohee-nee) always

ohiti ke (oh-hee-dee kay) brave

ohitika (oh-hee-dee-kah) courage

ohitika (oh-hee-dee-kah) furious

ohitika (oh-hee-dee-kah) terrible

ohitokipa (oh-ghee-dohn-kee-pah) ashamed

ohiye (oh-hee-yea) win

ohiyu (oh-hee-yue) leak

ohla honla (oh-ghlah ghohn-lah) loose

ohlate (oh-glah-day) beneath

ohlate (oh-ghlah-day) under

ohlo geca (oh-ghloh ghay-chah) hollow

ohlogeca (oh-ghloh-gay-chah) besmirch (to soil)

ohoko (oh-ghohn-koh) speed

ohoko (oh-ghohn-koh) swift

ohola u (oh-hoh-lah uen) respectful of (be)

ohola (oh-hoh-lah) adore

ohomni (oh-hoh-mnee) around

ohomni (oh-hoh-mnee) roundabout

ohpaye (oh-ghpah-yea) room

ohuta (oh-ue-dah) coast

ohuta (oh-hue-dah) shore

ohutetanaji (oh-ue-day-dah-nah-zjee) begin

ohuwi (oh-ghuen-wee) row

oicazo (oh-ee-chah-zoh) debts

oiconica (oh-eech-oh-nee-chah) self control

oigluja ja (oh-ee-glue-zjah zjah) bathroom

oiha ke wanil (oh-ee-hahn kay wah-neel) forever

oihake wanil (oh-ee-hahn-kay wah-neel) eternal

oiheye tipi (oh-ee-hay-yea dee-pee) bathroom (outside)

oipaksa (oh-ee-pah-kshahn) angle

Oiwawayagwaci (oh-ee-wah-wahn-yahng-wah-chee) Sundance (site of the)

oiyaha (oh-ee-yah-hahn) jump down

oiyali (oh-ee-yah-lee) steps

oiyokipi (oh-ee-yoh-kee-pee) attraction

oiyokpa ze (oh-ee-yoh-kpah zay) darkness

oiyopa (oh-ee-yoh-pah) affect

oiyuskite (oh-ee-yue-skee-day) armband

ojaja glepi (oh-zjahnzjahn glay-pee) window

ojaja (oh-zjahn-zjahn) lighted

ojaja (oh-zjahn-zjahn) shine

ojijitka (ohn-zjee-zjee-dkah) tomatoes

oju la (oh-zjue lah) full

oju (oh-zjue) plant

ojuye (oh-zjue-yea) fill

ok o (ohk-oh) riot

ok u (ohk-ue) lend

oka ge (oh-kah-ghay) float

oka sni (oh-kahn shnee) crowded

oka (oh-kah) singer (native)

okabla ya (oh-kah-blah yah) comfort

okablaya (oh-kah-blah-yah) freely

okaga (oh-kah-gah) copy

okage pi (oh-kah-gah pee) model

okahmi (oh-kah-ghmee) bay

okahmi (oh-kah-ghmee) bend (of a stream)

okahnige (oh-kah-ghnee-gay) understand

okakisya (oh-kah-kee-shyah) abuse

okan sni (ohkahn-shnee) busy

okas pe (oh-kahsh pay) division

okaskatopi (oh-kah-shkahn-dohn-pee) abortion

okasni (oh-kah-shnee) draft

okasniya (oh-kah-shnee-yahn) drafty (open)

okato (oh-kah-dohn) nail it

oke (oh-kay) dig

okicaye (oh-kee-chahn-yea) cultivation

okiciya (oh-kee-chee-yah) help each other (to)

okiciyuze (oh-kee-chee-yue-zay) marriage

okicize (oh-kee-chee-zay) war

okih a (oh-keegh ahn) treat (to)

okihe (oh-kee-hay) joint

okihi (oh-kee-hee) can (do)

okihi (oh-kee-hee) capable

okihi (oh-kee-hee) enable

okija te (oh-kee-zjah day) forked

okiksahe (oh-keek-sah-hay) abyss

okiskapa (oh-kee-yah-skah-pah) clinging to

okiskata (ohn-kee-shkah-dah) boast

okisye (oh-kee-shyea) half

okiwazila (oh-kee-wahn-zjhee-lah) all the time

okiwotahena (oh-kee-woh-dah-hay-nah) chance

okiyaka (oh-kee-yah-kah) preach

okiye (oh-kee-yea assist) (serve)

okiye (oh-kee-yea) help

oko waji (oh-koh wahn-zjee) week

oko (oh-koh) space (between)

okoblaya (oh-koh-blah-yah) peacefully

okokipe (oh-koh-kee-pay) danger

okola kiciye (oh-koh-lah kee-chee-yea) society

okolakiciye (oh-koh-lah-kee-chee-yea) fellowship (a)

okolakiciye (oh-koh-lah-kee-chee-yea) organization

oksaksa (oh-kshahn-kshahn) around here and there

oksu (oh-kshue) load

okuze tipi (oh-kuen-zay dee-pee) hospital

olab ic iya (oh-lahb eech ee-yah) indulge (to)

olakolwicayesni (oh-lah-kohl-wee-chah-yea-shnee) affection (without natural)

ole (oh-lay) seek

oleje (oh-lay-zjay) restroom (urinal)

olepi (oh-lay-pee) hunt

oleze (oh-lay-zay) urinal (restroom)

olote (oh-loh-day) rent

olowa (oh-loh-wahn) hymn

olowa (oh-loh-wahn) song

omaha (oh-mah-hah) omaha tribe

omahawacipi (oh-mah-hah-wah-chee-pee) dance (omaha)

omaka (oh-mah-kah) year

omani (oh-mah-nee) amble

omani (oh-mah-nee) travel

omas ape (oh-mahs ah-pay) telephone booth

omna (oh-mnah) smell

omna (oh-mnah) sniff

omnica (oh-mnee-chah) bean

omniciye (oh-mnee-chee-yea) council

omniciye (oh-mnee-chee-yea) meeting (a)

onasola (oh-nah-shoh-lah) pacer

onatake (oh-nah-dah-kay) cage

oncisi (ohn-chee-shee) in-law

oniya (oh-nee-yah) breathe

oniyeto (oh-nee-yea-dohn) affected

onsi la (ohn-shee lah) mercy

onsila (ohn-shee-lah) pity

onsiya kel (ohn-shee-yah kayl) miserable

onzi hekta (ohn-zjee hay-kdah) backward

oowohapi oceti (ohn-ohn-woh-hahn-pee oh-chay-dee) range (cooking)

opagae (oh-pahn-gah-ay) cumbersome

opahte (oh-pah-gh-day) pouch

opawige num (oh-pah-wee-gay nuem) two hundred

opawige yamni (oh-pah-wee-ghay yah-mnee) three hundred

opawige (oh-pah-wee-ghay) hundred

ope (oh-pay) blade

ope to (ohpay dohn) buy

opehe (oh-pay-hay) bolt (of cloth)

opeya (oh-pay-yah) amongst

opi ic iye (oh-pee eech ee-yea) exist (to)

opiciye (oh-peech-ee-yea) camp (a good place to)

opoya (ohp-oh-yah) cloud (shadow of)

opta ye (oh-pdah-yea) flock

opta (oh-pdah) through (go)

osibsipa (oh-sheeb-shee-pah) clusters (in)

osice (oh-shee-chay) spoil

osiceca (oh-shee-chay-chah) storm

osihapi (ohn-shee-ghahn-pee) humility

osike (ohn-shee-kay) destitute

osike (ohn-shee-kay) helpless

osike (ohn-shee-kay) lowly

oskapa (oh-shkah-pah) climb up

oskate hi (oh-shkah-day hee) celebration

oskiska (oh-shkee-shkah) complicate

oskokpa (oh-shkoh-kpah) concave

oskuye (oh-skue-yea) sour

osloha (oh-sloh-hahn) slide off

oslohe kico (oh-sloh-hay kee-chohn) slide down

oslohe (oh-sloh-hay) slid

osmaka (ohsh-mah-kah) gulch

osmaka (ohs-mah-kah) gully

osmaka (oh-shmah-kah) ravine

osniko (oh-shnee-koh) owl (screech)

osnite (oh-shnee-d-ay) choke (to death)

osniyakel (oh-shnee-yahn-kayl) without penetrating

ospa ye (oh-shpah yea) band

ospe kiye (ohn-spay kee-yea) teach

ospewakiye (ohn-shpay-wah-kee-yea) learn (to)

oste steya ska (oh-shday shday-yah shkahn) mischief

oste (oh-shday) clumsy

ostegla (oh-shday-glah) slander (remark)

osteka (oh-shday-kah) deformed

osteya (oh-shday-yah) accident (bad luck)

osu (oh-suen) braids

osugye (oh-shueng-yea) violently

osukoyuspe (oh-shuen-koh-yue-spay) corral

ota (oh-dah) bunch

ota (oh-dah) many

ota (oh-dah) more

ota (oh-dah) much

ota (oh-dah) plenty

otakuyaya (oh-dah-kue-yah-yah) brotherhood

otankaya (oh-dahn-kah-yah) wide

otato (oh-dahn-dohn) abundant

otehika (oh-day-ghee-kah) expensive

oti (oh-dee) den

otkabya (oh-dkahb-yah) daub

otkapa (oh-dkah-pah) clog

otke (oh-dkay) hang

otoka (oh-doh-kah) beginning

otowa he taka (oh-dohn-wahn hay dahn-kan) city

otowahe (oh-dohn-wahn-hay) town

otutka (oh-duh-dkah) crumbs

otuya o (oh-duh-yah ohn) loaf (lazy)

ouye (oh-ue-yea) burgeon

owa kpamni (owah kpah-mnee) agency

owa yasla (oh-wah yah-shlah) pasture

owa (oh-wah) calculate

owa (oh-wah) record (to mark)

owaci (oh-wah-chee) bowery

owaci (oh-wah-chee) dance

owaihpaye (oh-wah-ee-ghpah-yea) wastebasket

owajila (oh-wahn-zjee-lah) still (quiet)

Owaka Wakan (oh-wahn-kah wah-kahn) Altar

owaka yujajapi (oh-wahn-kah yue-zjah-zjah-pee) saturday

owaka (oh-wahn-kah) battleground

owakoke (oh-wah-kohn-kay) chair

owaomniomni (oh-wah-oh-mnee-oh-mnee) cyclone

owape cikala (oh-wah-pay chee-kah-lah) minute

owape (oh-wah-pay) hour

owastecaka (oh-wah-shday-chah-kah) good weather

owatohaya (oh-wah-doh-hah-yah) awhile

owayasu (oh-wah-yah-shue) court

owayawa (oh-wah-yah-wah) school

owaza (oh-wah-zah own) (to)

owe otakuye (oh-way oh-dah-kue-yea) many kinds

owe wakankan (oh-way wah-kahn-kahn) fib (lie)

owe (oh-way) track

oweciha (oh-way-chee-hahn) row

owehaha (oh-way-hahn-hahn) teasing

oweki hans (oh-way-kee hahnsh) lest

owesleke (oh-way-shlay-kay) decoration

owewakankan (oh-way-wah-kahn-kahn) joke

owi (oh-wee) earring

owicahe (oh-wee-chah-ghay) cemetery

owicakaske (oh-wee-chah-kah-shkay) jail

owicakiyaka pi ki (oh-wee-chah-kee-yah-kah pee kee) statements (what they say)

owiza (oh-wee-zah) quilt

owo te (oh-woh day) dining room

owoglake (oh-woh-glah-kay) confer

owoglake (oh-woh-glah-kay) council chamber

owohe (oh-woh-hay) banquet

owohe (oh-woh-hay) dine

owoju (oh-woh-zjue) garden

owota la (oh-woh-dahn lah) honest

owotal (oh-woh-dahn-lah) just

owotala (oh-woh-dahn-lah) straight

owotehipi (oh-woh-day-hee-pee) cafe

owotetipi (oh-woh-day-dee-pee) restaurant

oyake (oh-yah-kay) tell

oyanke (oh-yahn-kay) place

oyanke (oh-yahn-kay site

Oyate Wakaskeyuze (oh-yah-day wah-kah-shkay-yuh-zay) Leader of the People

oyate (oh-yah-day) people

oyate (oh-yah-day) population

oyate (oh-yah-day) tribe

Oyate Yamni (oh-yah-day-yah-mnee) Ponca Tribe

oyazoye (oh-yah-zohn-yea) hurt

oyuma (oh-yue-mah) confirm

oyumnimni (oh-yue-mnee-mnee) aimless (round and round)

oyupota (oh-yue-poh-dah) claw to pieces

oyusi ke (oh-yue-shee-kay) hate

oyuskeya (oh-yue-shkay-yah) alert

oyuslata (oh-yue-shlah-dah) corroborate

oyuspe (oh-yue-shpay) apprehend

oyuspe (oh-yue-shpay) arrest

oyuspe (oh-yue-shpay) capture

oyuspe (oh-yue-shpay) hold

oyuta (oh-yue-dah) side (above hips)

ozil (oh-zeel) reach

ozoge (ohn-zoh-ghay) pants

ozu (oh-zjue) thicket

ozula (oh-zjue-lah) full-blood

ozuye (oh-zue-yea) mission

ozuye (oh-zue-yea) war party


P

p eca (p-ay-chahn) elm

p o (p-oh) fog

p o (p-oh) mist

p o (p oh) swell (to)

pa akal (pah ah-kahnl) pushed up against a surface

pa kakse (pah-kah-kshay) behead

pa owazilayeya (pah-oh-wahn-zshee-lah-yea-yah) discipline (to)

pa (pah) bitter

pa (pah) head of a animal

pa (pah) muzzle (animal)

pa (pah) spicy

pablu (pah-blue) furrow

pacete (pah-chay-day) nostrils

pagi (pahn-ghee) turnip (domestic)

paglega (pah-glay-gah) check off (a list)

paha pesto la (pah-hah pay-shdoh lah) butte

paha (pah-hah) hill

pahi (pah-hee) collect

pahi (pah-hee) pick

pahi (pa-hee) porcupine

pahi (pah-hee) quill

pahina mnimniza (pah-hee-nah mnee-mnee-zjah) wavy hair

pahlate (pah-ghlah-day) nasal cavity

pahli ipaki te ( pah-ghlee ee-pah-kee day) handkerchief

pahli (pah-ghlee) nasal mucous

pahpa (pah-ghpah) buck (throw off)

pahta pah-ghdah() bundle

pahte (pah-ghday) bind

pahte (pah-ghday) tie

pajica (pah-zjee-chah) croak

pajuju (pah-zjue-zjue) erase

Pakeska Wakpa (pahn-kay-skah-wah-kpah) Platte River

pakeska (pahn-kay-skah) celluloic (cellophane)

pakeska (pahn-kay-skah) shell

pakite (pah-kee-day) wipe

pakonatke (pah-koh-nah-dkay) bulky

pakoskala (pah-kohsh-kah-lah) whippoorwill

Palani (pah-lah-nee) Arikara Tribe

pamagle (pah-mah-glay) head bowed in shame

pamahel (pah-mah-hayl) head covered

pan pan pi (pahn-pahn-pee) cheer

pan (pahn) yell

paniniya (pahn-ee-nee-yah) nudge (to)

paoskica (pah-oh-skee-chah) cram

papa (pah-pah) dried meat

papa (pah-pah) meat (dried)

papala (pahn-pahn-lah) tender

papsu (pah-psuen) spill

pasihti (pah-shee-ghdee) scold

paslece (pah-slay-chay) lance (cut)

pasu (pah-sue) nose

pata (pah-dah) butcher

pata (pah-dahn) cherish

pata (pah-dah) operate (on someone)

patan (pah-dahn) save

patita (pah-dee-dahn) push

patuje (pah-due-zjay) stoop

pawaza (pah-wah-zah) annoy

pawaza (pah-wah-zah) butt (push)

pawinte (pah-wee-day) rub

pawiyakpa (pah-wee-yah-kpah) shine (shoes)

pawiyopeyapi (pahn-wee-yoh-pay-yah-pee) auction

pe sla (pay-shlah) bald

pe (p-hay) sharp-edged (to be)

peha (pay-hahn) crane

pehagila (pay-hahn-gee-lah) sandbill

pehi o apiye (pay-hee oh ah-pee-yea) beauty shop

pehicicila (pay-hee-chee-chee-lah) killdeer

peho (pay-hohn) fold

peji hota (pay-zjee ghoh-dah) sage brush

peji inaksye (pay-zjee ee-nahk-shyea) mower

peji ipahte (pay-zjhee ee-pah-ghday) twine

peji naksiya pi (pay-zjee nah-kshee-yah pee) hay

peji paha (pay-zjee pah-hah) haystack

peji pate (pay-ghee pah-day) bucking hay

peji (pay-zjee) grass

pejuta wica sa (pay-zjue-dah wee-chah shah) doctor

pejuta (pay-zjue-dah) medicine

pepe (pay-pay) prickly

Pesa (pay-shah) Kwapa Tribe

pesa (pay-shah) roach (headdress)

peska (pay-shkah) bladder

peslete (pays-lay-day) head (top of)

peslete (pay-slay-day) part (in hair)

pesni (pay-shnee) dull

pesnija (pay-shnee-zjah) sparks

pesto (pay-shdoh) grayhound

pestola (pay-shdoh-lah) point (sharp)

pestola (pay-sdoh-lah) sharp

peta (pay-dah) fire

petagaiceopa (pay-dah-gah-ee-chay-ohn-pah) broil

petaile ye (pay-dah-ee-lay yea) kindle

peti ja ja ye (pay-dee zjahn zjahn yea) lamp

pewiwila (pay-wee-wee-lah) baby skull soft spot

pewiwila (pay-wee-wee-lah) cowlick

pheha (pay-hahn) crane (bird)

pi (pee) gaul

pi (phee) liver

pica (pee-chah) possible

piga (pee-ghay) boiling

pilamayaye (pee-lah-mah-yah-yea) thank you

pilamaye (pee-lah-mah-yea) thanks

pilaya (pee-lahn-yah) gratify

pisleca (pee-shlay-chah) spleen

pispiza (pee-shpee-zjah) prairie dog

piwakila (pee-wah-kee-lah) thanks

piya ileye (pee-yah ee-lay-yea) rekindle

piya kage (peeyah-kah-ghay) remake

piya (pee-yah) over and over

piya (pee-yah) repeatedly

piye (pee-yea) boil

pksape (p-ksah-pay) wise

po po pa (poh-poh-pah) cotton

Poge Hloka (poh-ghay ghloh-kah) Nez Pierce Tribe

poha (poh-hahn) blow

psa wognake (p-shah woh-ghnah-kay) basket

psa (pshah) reed

Psaloka (psah-loh-kah) Crow (indian)

psawacipi (psah-wah-chee-pee) dance (Crow)

pseti (p-shay-dee) ash tree

psice (p-see-chay) jump

psice (p-see-chay) skip

psin ska (psheen-shkah) barley

psin (p-shee) onion

psin (pshee) rice (wild)

psito (p-shee-doh) bead(s)

psiuwohapi (psee-ue-woh-hahn-pee) boiler (double)

psuka (pshuen-kah) chunky

pta yetu (pdahn yea-due) fall (autumn)

pta (pdahn) otter

ptanyetu (p-dahn-yea-due) autumn

ptayela (pdah-yea-lah) together

pte awan yaka wicasa (pday ah-wahnyahn-kah wee-chah-shah) cowboy

pte wani yapi (pday-wah-nee yahn-pee) cattle

pte yuha (pday yue-hah) rancher

pte (p-day) buffalo (cow)

pte (pday) cow

ptebloka (p-day-bloh-kah) bull

ptebloka (pday-bloh-kah) steer

ptecela (pday-chay-lah) shor

ptehe wapaha (pday-hay wah-pah-hah) horned headgear

ptehe (pday-hay) horn

ptehicala (pday-hee-chah-lah) calf

ptemakicima (pday-mah-kee-chee-mah) heifer

pteonazi (p-day-oh-nah-zjee) barn (for cow)

ptepasaca (p-day-pah-shah-shah) skull (buffalo)

pteyahpa (pday-yah-ghpah) cowbird

puns sjela (puhnsh zjay-lah) soft

pute (pue-day) lip

puthihi (pue-d-hee-hee) mustache

putihi glasa (pue-dee-hee glah-sahn) shave

putihi (pue-dee-hee) beard

puze (pue-zjay) dry

page (loin/ pah-ghay)

page (pah-ghay) waist


S

sa say() red

sa glasa (sha-glah-shah) british

sagloga (shah-gloh-ghahn) eight

sagye (shah-gh-yea) cane

Sahiyela (shah-ee-yea-lah) Cheyenne Tribe

saka (sah-kah) desiccated (to be dry)

sake (shahkay) claw

sake (shah-kay) fingernail

sake (shah-kay) nail (finger)

sakowin (shah-koh-wee) seven

sakpe (shah-kpay) six

samkazaza (sahm-kah-zjahn-zjahn) lighter (progressively)

sapa wicasa (sah-pah wee-chah-shah) negro

Sapa Wicasa (sah-pah wee-chah-shah) Ute Tribe

sapa (sah-pah) black

sapa (shah-pah) defile

sapaon owa yawa (sah-pah-ohn oh-wah yah-wah) mission school

Sapaun Ateyapi (sah-pah-uen ah-day-yah-pee) Pope

sape (shah-pay) dirty

sape sni (shah-pay-shnee) clean

sata (sah-dah) pole

sawana (sah-wah-nah) shawnee tribe

sayela (shah-yea-lah) reddish

Scili (s-chee-lee) Pawnee

sece (say-chay) perhaps

si inata (see-ee-nah-dahn) stirrup

si (shee) foot

sica ya (shee-chah yah) badly

sica (shee-chah) bad

sica (shee-chah) evil

sica (shee-chah) ugly

sica (shee-chah) wicked

sica (see-chahn) thigh (side of)

sicahowa (shee-chah-hoh-wah) cry out

sicahowaya (shee-chahn-hoh-wah-yah) scream

sicamna (shee-chah-mnah) stink

Sicangu Tipi (shee-chahn-ghue dee-pee) Rosebud Sioux

Sichagu (shee-chah-ghue) Brule Sioux

siha (see-hah) sole

Sihasapa (see-hah-sah-pah) Blackfeet (Blackfoot Sioux)

sikciya (shee-kchee-yah) cranky

sikpela (shee-kpay-lah) muskrat

siksikca waaiye (seek-seek-chah wah-ah-ee-yea) slander

sil aya (sheel ah-yah) bad (to become)

sina o coze (shee-nah oh choh-zay) comforter

sina ogle (shee-nah oh-glay) robe

Sina Sapa (shee-nah-shah-pah) Catholic

Sina Ska (shee-nah shkah) Episcopal

sina (shee-nah) blanket

sina (shee-nah) shawl

Sinaglega Kaga (see-nah-glay-ghah kah-ghah) Navajo Tribe

sinte (seen-day) bonus

sinte hla (seen-day-ghlah) rattlesnake

siostukala (see-oh-shduen-kah-lah) claw marks

sipa (see-pah) toe

sipa wakasye (see-pah wah-kah-shyea) stumble

sisoka (shee-shoh-kah) robin

site (see-day) tail

Site Hla Wicasa (see-day ghlah wee-chah-shah) Commanche

sitehaska (see-day-hahn-skah) whitetail deer

sitelulyapi (see-dayl-uel-yah-pee) redtail deer

sitesapela (see-day-sah-pay-lah) mule deer (blacktail deer)

situpiwablila (see-due-pee-wahn-blee-lah) warbler

situpsa (see-due-psahn) wag tail

siyo cikala (shee-yoh chee-kah-lah) quail

siyo suka (shee-yoh shuen-kah) birddog

siyo tanka (shee-yoh dahn-kah) horn (music)

siyo (shee-yoh) game bird

siyosa (shee-yoh-shah) pheasant

siyusla (ee-yue-shlah) scissors

siyute (shee-yuen-day) lap

ska ise (shkah-eeshay) but anyway

ska yela (skah-yealah) clean (very)

ska (shkahn) ac

ska (skahn) melt

ska (shkah) nevertheless

ska (skah) white

skan (shkahn) motion

skakapi (shkahn-kah-pee) ring finger

skapa (skah-pah) adhere

skaska (shkahn-shkahn) motion

skaska (shkahn-shkahn) moving around

skata pi (shkah-dah-pee) game

skate (shkah-day) play

skeluta (shkay-lue-dah) oriole

ski ski te (shkee-shkee-day) bumpy

skiciye (shkee-chee-yea) struggle

skipipi (shkee-pee-pee) chickadee

skiska (skee-skah) woodduck

skope (shkoh-pay) crooked

skuye (skue-yea) sweet

sla (shlah) bald

sla (shlah) greasy

slaegnag (shlah-ay-g-nah-g) barren place

slaye (shlah-yea) grease

sleca he (shlay-chah hay) crack

slececa (slay-chay-chah) seem

slisli (slee-slee) rifle shots

sloha (shloh-hahn) crawl

slolye (slohl-yea) know

slolyesniya (slohl-yea-shnee-yahn) unknowingly

slu slute (shlue-shlue-day) smooth

sluslute (shlue-shlue-day) slippery

sma (shmah) dense

smaka (smah-kah) dent

sme yakel (shmay yah-kayl) depth

sni (shnee) cold (weather)

sni (shnee) not

sni hani (shnee-hah-nee) before

snihatag (shnee-hahn-dahng) unless

snije (shnee-zjay) shrink

snije (shnee-zjay) wither

soke (soh-kay) thick

sokela (shoh-kay-lah) quarter

sose (shoh-shay) turbulent

sosola (shohn-shohn-lah) mule

sota o inape (shoh-dah oh ee-nah-pay) chimney

sota (shoh-dah) smoke

spa (shpahhn) burn

spa (shpah) burned

spa (shpah) cooked

spahahapi (shah-hahn-hahn-pee) leper

span sni (shpahn-shnee) raw

spasniyutapi (shpahn-shnee-yue-dah-pee) watermelon

spaya (shpah-yah) cook

spaye (spah-yea) wet

Spayola (spah-yoh-lah) Mexican (Spanish)

stasta (shdah-shdah) brittle

stela (sday-lah) admire

stute (sdue-day) thaw

su (suen) braid

su (sue) seed

sugila (shuen-gee-lah) fox

sugleska (shuen-glay-shkah) pinto (horse breed)

sugmanitu hota (shuen-g-mah-nee-due hoh-dah ee) grey wolf

sugmanitu lota (shuen-g-mah-nee-due hoh-dah ee) red wolf

sugmanitu hota i (shuen-g-mah-nee-due hoh-dah ee) wolf howl

sugwiyela (sueng-wee-yea-lah) mare

suk akayag (shuen-k-ah-kahn-yahng) horseback (on)

suka (shue-kah) dog

sukaku ki (suhn-kah-kue kee) brother (his/her younger)

sukawakan (shuen-kah-wah-kahn) horse

sukawaya (suen-kah-wah-yah) brother (i have for younger)

sukawicasa (shuen-kah-wee-chah-shah) monkey

suluta (shuen-lue-dah) flicker

sumanitu taka (shuen-mah-nee-due dahn-kah) wolf

sung wapa pa (shuengh wah-pah pah) bark (dogs)

sunk luza he (shuenk lue-zah hay) race horse

sunmanitu (shue-mah-nee-due) coyote

suonazi (shuen-oh-nah-zjee) barn ( for horse)

supe (shue-pay) guts

supe (sue-pay) intestine

susula (shuen-shuen-lah) donkey

Susuni (sue-sue-nee) Shoshoni Tribe

susweca (sue-sway-chah) dragonfly

suta (sue-dah) hard

suta (sue-dah) tough (hard)

sutake (sue-dah-kay) tough

sutaya (sue-dah-yah) firmly

suto (sue-doh) lead (bullet)


T

ta juska (dah jue-shkah) ant

tabloka (dah-bloh-kah) deer (buck)

taca (dahn-chahn) body

taca (dah-chahn) corpse

tacicala (dah-chee-chah-lah) fawn

tacu pe (dah-chue pay) marrow

tage (dah-gh-hay) saliva

tagni sni (dah-gnee shnee) nothing

tagni (dahgnee) none

tagya (dahng-yah) mature (to)

taha (dah-hah) skin

tahalo (dah-hah-loh) rawhide

tahaye (dahn-hahn-yea) brother-in-law (of male)

tahca bloka (dah-ghchah bloh-kah) buck

tahca skala awayake (dah-ghchah skah-lah ah-wahn-yahn-kay) shepherd

tahca sukala (dahghchah-shuen-kah-lah) sheep

tahca (dah-gchah) deer

tahena (dah-hay-nah) forth

tahispa ihupa (dah-ee-shpah ee-huen-pah) awl

tahispa (dah-ee-shpah) needle

tahiya (day-ghee-yah) horrible

tahiyuya (dah-hee-yue-yah) stillborn

tahu (dah-hue) back of neck

tahu (dah-hue) neck (back of)

tai (dahnee) appear

taka (dah-kahn) sinew

takaku ki (dahn-kah-kue kee) sister (his/her younger)

takal (dahn-kahl) outside

takataha (dahn-kah-dahn-hahn) from without

takawaya (dahn-kah-wah-yah) sister (I have for younger)

takeku ki (dahn-kay-kue kee) sister (his/her older)

takewaya (dahn-kay-wah-yah) sister (I have for older)

takikiya (dahn-kee-kee-yahn) large ones

takoja (dah-koh-zjah) grandchild

takojakpaku ki (dah-koh-zjah-kpah-kue-kee) grandchild (his/her)

takojawaya (dah-koh-zjah-wah-yah) grandchild (I have for)

takpa (dah-kpah) attack

taksi (dahn-kshee) sister (younger)

taksitku ki (dahn-kshee-dkue kee) sister (his/her younger)

taksiwaya (dahn-kshee-wah-yah) sister (I have for younger)

taku eyaya (dah-kue ay-yah-yah) repeat words

taku keeyas (dah-kue kay-ay-yahsh) whatever

taku kicic u (dah-kue kee-cheech ue) exchange (trade)

taku kicic u (dah-kue kee-cheech ue) trade (mutual concession)

taku u hca ki he (dah-kue uhn ghchah kee hay) specific information

taku yapi (dahkue yah-pee) brethren

taku (dah-kue) what

takuke eyas (dah-kue-kay ay-yahsh) anything

takuni eco sni (dah-kue-nee ay-chohn shnee) idle

takuni slolye sni (dah-kue-nee slohl-yea shnee) stupid

takunl (dah-kuenl) something

takunsni (dah-kuen-shnee) trifle

takuon (dah-kue-ohn) reason

takuwe (dah-kue-way) why

takuye (dah-kue-yea) relative

talo (dah-loh) beef

talo (dah-loh) meat

talo aguyapi cogikiyapi (dahloh ah-ghue-yah-pee choh-ghee-kee-yah-pee) sandwich

tamaheca (dah-mah-hay-chah) lean (thin)

tamaheca (dah-mah-ay-chah) skinny

tamica (dah-mee-chah) spinal end

tamni (dah-mnee) womb

tamniohpi ca (dah-mnee-oh-gh-pee chahn) fig tree

tan hon si (dahn hohn shee) cousin-male (of a man)

tanagila (dahn-ah-gee-lah) hummingbird

taniga (dah-nee-ghah) tripe

tanika (dahn-nee-kah) ancient (old)

taninyan (dah-nee-yahn) prominent

taniya (dah-nee-yahn) frankly

taniya (dah-nee-yahn) visible

taniyohi la (dah-nee-yoh-hee lah) everybody

tanka (dahn-kah) big

tanka (dahn-kah) great

tanka (dahn-kah) large

tankal (dahn-kahl) out

tanni (dahn-nee) wear and tear

tapa (dah-pah) ball

tapaga (dah-pah-gah) diaphragm

tapapapi (dah-pah-pah-pee) baseball

tapu (dah-pue) cheek

tasiyagnupa (dah-shee-yahg-nue-pah) meadowlark

taskatapi (dah-shkah-dah-pee) basketball

tasnaheca (dah-shnah-hay-chah) ground squirrel

tasogye (dah-shoh-gyea) freeze

tasose (dah-shoh-shay) spit

taspa hisma (dah-shpahn hee-shmah) peach

tatanka (dah-dahn-kah) buffalo (bull)

tate tanka (dah-day dahn-kah) tornado

tate uyetopa (dah-day uh-yea-doe-pah) four winds

tate (dah-day) wind

tateca (dahd-aychah) carcass

tato kala (dahn-dohn kah-lah) antelope

tato kala (dahn-dohn kah-lah) goat

tatohekiya (dah-doh-hay-kee-yah) current

tatukce (dah-duen-kchay) dung

tawa (dah-wah) hers

tawa (dah-wah) his

tawa (dah-wah) own

tawaci waste (dah-wah-chee wah-shday) generous

tawaci (dah-wah-chee) mind

tawaci (dah-wah-chee) will

tawacipapala (dah-wah-chee-pah-pah-lah) naive

tawacipapala (dah-wah-chee-pah-pah-lah) weak-mind

tawapi (dah-wah-pee) theirs

tawapsukaha (dah-wah-pshuen-kah-hahn) gland (throat)

tawatelyapi (dah-wah-dayl-yah-pee) willing

tawicasa (dah-wee-chah-shah) boyfriend

tawicasa (dah-wee-chah-shah) her lover

tawicu (dah-wee-chue) wife

taya (dahn-yahn) behalf

tazaniyake (dahn-zah-nee-yah-kay) damage

te (day) dead

te (day) die

teca (day-chah) new

teca (day-chah) young

teha ta (day-hahn-dahn) afar

teha (day-hahn) late

tehal (day-hahnl) far

tehi ya (day-ghee yah) difficult

tehila it a (day-ghee-lah eed ah) love very much (to)

tehila (day-ghee-lahn) esteem

tehila (day-ghee-lah) lover

tehila (day-ghee-lah) value

tehiya kuwapi (day-ghee-yah kue-wah-pee) torture

tehiya (day-ghee-yah) severely

tehmuga (day-ghmue-gh-ah) fly (insect)

tehpi (day-ghpee) leather

temni (day-mnee) sweat

temuga zizila (day-mue-ghah zjee-zjee-lah) bee

teslagkito (day-shlah-g-kee-dohn) crown (put on a)

tezi (day-zjee) belly

tezi (day-zee) stomach

ti kta yasupi (dee kdah yah-shue-pee) condemned

ti (dee) live

ti (dee) reside

tiblo (dee-bloh) brother (older)

tibloku ki (dee-bloh-kue kee) brother (his/her older)

tiblowaya (dee-bloh-wah-yah) brother (i have for older)

tice (dee-chay) roof

tiglagha (dee-glah-gah) set up home

tikage (dee-kah-gh-ay) carpenter

tima hel (dee-mah hayl) indoor (inside)

tinza (deen-zah) brave

tipa (dee-pah) cramp

tipi wakan (dee-pee-wah-kahn) church

tipi wakan (dee-pee wah-kahn) temple

tipi yokihe (tee-pee yoh-kee-hay) tent

tipi (dee-pee) dwelling

tipi (dee-pee) house

tipsila dee-psee-lah() turnip (wild)

tiskaka (dee-shkahn-kahn) neck muscle

titahepiya (dee-dah-hay-pee-yah) wall (in house)

titoska (dee-doh-skah) forest opening

tituwa (dee-duen-wah) teton

tiwahe (dee-wah-hay) family

tiwahe (dee-wah-hay) traditional way of life

tiwicakte (dee-wee-chah-kday) murder

tiwiyu (dee-wee-yuen) painting (house)

tiyatakiya (dee-yah-dah-kee-yah) homeward

tiyatani (dee-yah-dah-nee) home (at)

tiyo pa iyuslo ke (dee-yoh pah ee-yue-shloh kay) door (keys)

tiyo pa iyutku ge (dee-yoh pah ee-yuen-dkue ghay) door (latch)

tiyobleca (dee-yoh-blay-chah) tent (not tipi)

tiyopa awayake (dee-yoh-pah ah-wahn-yahn-kay) porter

tiyopa (dee-yoh-pah) door

tiyopa (dee-yoh-pah) gate

tka (dkah) almost

tka (dkah) but rather

tka (dkah) but

tke (dkay) heavy

tkeyutapi (dkea-yue-dah-pee) pound (weight)

to hantu keyas (doh hahn-due kay-yahsh) anytime

to/blue (doh)

toha (doh-hahn) when

tohacika (doh-hahn-chee-kah) long time (for a)

tohanl (doh-hahnl) until

tohatu (doh-hahn-due) time

tohuntu keyas (doh-huen-duh kay-yahsh) whenever

tohuwel (doh-huen-wayl) one time

toka ho (doh-kah ghohn) disappear

toka sni (toh-kahn shnee) alright

toka sni (doh-kah shnee) never mind

toka sni (doh-kah shnee) that 's alright

toka (doh-kah) enemy

toka (doh-kah) hostile

toka (doh-kah) matter (what's wrong?)

tokah a (doh-kah-gh-ahn) consciousness (to lose)

tokahe (doh-kah-hay) first

tokaheya (doh-kah-hay-yah) firstly

tokala (dohkhahnlah) fox/

tokalawacipi (doh-kah-lah-wah-chee-pee) dance (fox)

tokaltaha (doh-kahnl-dahn-hahn) from somewhere

tokata (doh-kah-dah) future (in the)

tokata (doh-kah-dah) later on

tokatakiya (doh-kah-dah-kee-yah) toward the future

toke ca (doh-kay chah) different

toke yelaka (doh-khay yea-lah-kah) evidently

tokeca (doh-kay-chah) another

tokeca (doh-kay-chah) strange

tokeca (doh-kay-chah) unusual

tokehci (doh-kay-ghchee) however

tokekekel (doh-kay-kay-kayl) anxious

tokel (doh-kayl) how

tokesa (doh-kay-shah) anyway (in spite of it)

tokeske (doh-kay-shkay) how in the world?

toketkiya (doh-kay-dkee-yah) toward some place

tokewacisni (doh-kay-wah-chee-shnee) aware

tokhel iyaya (doh-khayl ee-yah-yah) go elsewhere

toki (doh-kee) away

tokis (toh-keesh) admit

tokiya taha (doh-kee-yah dah-hahn) whence

tokiyata (doh-kee-yah-dahn) somewhere

tokiyataha (doh-kee-yah-dahn-hahn) from someplace

tokon (doh-kohn) misplace

toksa (doh-k-shah) later (see/talk to you)

toksa (doh-k-shah) presently

toksu (doh-kshue) haul

toktu tani sni (doh-kdue dah-nee shnee) dull (doings)

tona (doh-nah) how many

tona (doh-nah) m

tonakca (doh-nah-kchah) so many

tonni (dohn-nee) old

tonpi (dohn-pee) birth

tonskaya (dohn-shkah-yah) nephew (of man)

top ska tapi (dohp shkan dah-pee) ball game

topa (doh-pah) four

towepi (doh-way-pee) whom

toweya (dohn-wea-yah) scout (to)

tucuhu (duh-chue-hue) rib

tukasila wo akiye tipi (duen-kah-shee-lah woh ah-kee-yea-dee-pee) congress

tukasiya (duen-kah-shee-yah) father-in-law

tukeye (due-kay-yea) sympathy (with)

tukte taha (due-kday dahn-hahn) source

tukte (due-kday) which

tuktel (due-kdayl) where

tukteni (due-kday-nee) nowhere

tuktogna ke ceyas (due-kdoh-gnah kay chay-yahsh) whatever (in any manner)

tunkasila (duen-kah-shee-lah) god

tunkasila (duen-kah-shee-lah) grandfather

tunkasila (duen-kahsh-ee-lah) great spirit

tunkasilawaya (duen-kah-shee-lah-wah-yah) grandfather (i have for)

tunkasilaya pi (duen-kah-shee-lah-yah pee) president

tunkasilayapi (duen-kah-shee-lah-yah-pee) government

tunkasilayapi (duen-kah-shee-lah-yah-pee) us government

tunkasitku ki (duen-kah-shee-dkue-kee) grandfather (his/her)

tupi (due-pee) born

tusu (due-shue) poles (for a tipi)

tuta (due-dah) chap

tuwa (due-wah) someone

tuwe ke eyas (due-way kay ay-yahsh) anybody

tuwe ya (duen-way-yea) guide

tuwe (due-way) somebody

tuwe (due-way) who

tuweca (due-way-chah) whoever

tuweni (due-way-nee) never

tuweni (due-way-nee) no one

tuweni (due-way-nee) nobody

tuzaya (due-zahn-yah) niece

take (dahn-kay) sister (older)


U

uci (uhn-chee) grandmother

ucisiya (ue-chee-shee-yah) mother-in-law

uciwayeki (uen-chee-wah-yea-kee) grandmother (my)

uciyapi (ue-chee-yah-pee) canada

uciyawa (uen-chee-yah-wah) grandmother (i have for)

ugnaha hci (uen-gnah-hah gh-chee) possibly

ugnahala (uen-gnah-hahn-lah) unexpectedly

ugnahela (uen-gnah-hay-lah) suddenly

ugnas (uen-gnah-sh) maybe

uhcegila (uen-gh-chay-gee-lah) mastodon

uiglujajapi (ue-nee-glue-zjah-zjah-pee) wash basin (a)

ukcela (ue-kchay-lah) cactus

ukcila yuta pi (uen-kchee-lah yue-dah-pee) peyote

ukis (uen-keesh) us

ukitakojakpaku pi (uen-kee-dah-koh-zjah-kpah-kue-pee) grandchildren (our)

ukitawa (uen-kee-dah-wah) our

ukiye (uen-kee-yea) us/

uma (ue-mah) either

uma (uen-mah) other one(s)

umaetkiya (ue-mah-ay-dkee-yah) opposite

umatok tok (ue-mah-dohk-dohk) alternate

un (uen) be

un (uhn) of

un (uen) wear

unkis (uen-keesh) we

unmani (uen-mah-nee) neither

upi yake (ue-pee yah-kay) belt

upi (uen-pee) use

upijata (ue-pee-zjah-dah) swallow (barn)

usi (ue-shee) send (for)

uta (ue-dah) acorn

utahu (ue-dah-hue) oak

uyakpakpa (ue-yah-kpah-kpah) glitter

uze (ue-zay) buttocks

uzeblikblik (uen-zay-bleek-bleek) firefly

uzihektakta wacici (uen-zee-hay-kdah-kdah wah-chee-chee) dance backwards

uzizitka (ue-zjee-zjee-dkah) rose

uzizitka (ue-zjee-zjee-dkah) rosehip

uzizitka (uen-zjee-zjee-dkah) wildrose

uzogi (uen-zoh-ghee) trousers


W

wa ablesya (wah ah-blay-s-yah) understand (to cause to)

wa bluska (wah-blue-shkah) bug

wa ektuza (wah-ay-kduen-zah) forget things (to)

wa hecel (wah-hay-chayl) about

wa hosi ya (wah hoh-shee yah) apostle

wa icape (wah ee-chah-pay) pitchfork

wa iyokatkuhe (wah ee-yoh-kah-dkue-ghay) screw

wa iyuhomni (wah ee-yue-oh-mnee) screwdriver

wa kpa mni (wah kpah mnee) distribute

wa maka ska (wah mah-kahn shkahn) animal

wa ohola sni (wah-oh-hoh-lah shnee) disrespectful

wa onspe wicaki ye (wah ohn-shpay wee-chah-kee yea) disciple

wa ospe (wah-ohn-shpay) bright (smart)

wa uspe (wah uen-spay) knowledge (to have)

wa uspekiya (wah uen-spay-kee-yah) teach things to

wa uspewicakiyapi (wah uen-spay-wee-chah-kee-yah-pee) teacher

wa yajopi (wah yah-zjoh-pee) band (music)

wa yaotani (wahn yah-oh-dah-nee) announcer

wa (wahn) a-an

wa (wah) snow

waahoye (wah-ah-hoh-yea) quarrel

waasapi (wah-ah-shah-pee) applaud (applause)

wablenica (wah-blay-nee-chah) orphan

wablesya (wah-blay-syah) sight (to acquire)

wableza (wah-blay-zah) inspector

wabli (wahn-blee) eagle

wablitaheya (wahn-blee-dah-hay-yah) finch

wablitaheya (wahn-blee-dah-hay-yah) gold finch

wabluska (wah-blue-shkah) insect

wabluskasa (wah-blue-shkah-shah) bedbug

waca i (wah-chahn ee) think about

wacaga (wah-chahn-ghah) sweetgrass

wacagnis (wahn-chahg-neesh) immediately

wacajeyate (wah-chah-zjay-yah-day) motion (meeting)

wacate ognake (wah-chahn-day oh-gnakay) affection

wacatkiya (wah-chah-dkee-yah) benevolence

wacehi (wah-chay-hee) plume

wacekiye wicasa (wah-chay-kee-yea wee-chah-shah) preacher

wacekiye wah-chay-kee-yea() pray

wacekiyeya (wah-chay-kee-yea-yahn) church service (go to)

wacetug la (wah-chay-dueng lah) disbelief

waci ksape (wah-chee kshah-pay) conscious

wacignuni (wah-chee-gnue-nee) bewildered

wacignuni (wah-chee-gnue-nee) oblivious

wacignuni (wah-chee-gnue-nee) unconscious

wacignuni (wah-chee-gnue-nee) wandering

wacihahala (wah-chee-hah-hah-lah) easily alarmed

wacihahela (wah-chee-hah-hay-lah) alarm

wacihi (wah-chee-hee) headdress

wacikiciyapi (wah-chee-kee-chee-yah-pee) confidence

wacin (wah-chee) need

wacinye (wah-chee-yea) rely

wacipi (wah-chee-pee) dance (to)

wacitusni (wah-chee-duen-shnee) sly

waciya (wah-chee-yahn) depend on

waciye pica (wah-chee-yea pee-chah) faithful

waciye picasni (wah-chee-yea pee-chah-shnee) untrustworthy

waciyeye (wah-chee-yea-yea) give up hope (to)

waeco (wah-ay-choh) actor

waeco (wah-ay-chohn) doings

waecohca icila (wah-ay-chohn-ghchah eech-ee-lah) brag

wagaca (wah-ghah-chah) cottonwood

wagie yutapi (wah-ghee-ay yue-dah-pee) table

wagle ksu (wahglay-kshuen) turkey

waglega (wah-ghlay-ghah) bullsnake

wagleksu (wah-glay-kshuen) turkey (wild)

waglula (wah-glue-lah) caterpillar

waglula (wah-glue-lah) earthworm

wagma ha (wah-gmah hah) rattle

wagmiza yugnapi (wah-gmee-zah yue-gnah-pee) shell (corn)

wagmiza (wah-gmee-zjah) corn

wagmu ha (wah-gmue-hah) gourd

wagmu (wah-gmue) pumpkin

wagnuka (wah-gnuh-kah) woodpecker (redheaded)

wahacaka (wah-hah-chahn-kah) shield

wahaksica (wah-ghahn-ksee-chah) marten

wahan kiktapi (wah-hahn kee-kdah-pee) wake (for the dead)

wahapi (wah-hah-pee) broth (soup)

wahapi (wah-hahn-pee) soup

wahapi (wah-hahn-pee) stew

wahca oju (wah-ghchah-oh-zjue) plants

wahca (wah-gh-chah) flower

wahehal (wah-hay-hanl) about then

wahi (wa-hee) flint

wahin kpe (wahee-kpay) arrow

wahinhe (wah-hee-hay) snowing

wahlaya (wah-ghlah-yah) circumcise

wahocakiya (wahn-hoh-chahn-kee-yahn) admonish

wahohpi (wah-ohgh-pee) nest

wahokokiyapi (wah-hoh-kohn-kee-yah-pee) instruction

wahokonki ye (wah-hoh-kohn-kee yea) instruct (to)

wahpanica (wah-ghpah-nee-chah) poor

wahpayeca (wah-ghpah-yea-chah) baggage

wahpe kalyapi (wah-ghpay kahl-yah-pee) tea

wahpe yutapi (wah-pay yue-dah-pee) cabbage

wahtani (wah-ghdah-nee) sin

wahtanisya (wah-ghdah-nee-syah) sinner

wahtelasni (wah-gh-day-lah-shnee) abominate

wahu (wah-hue) slit open

wahukeza (wah-hue-kay-zah) spear

wahuta (wah-hue-dah) root

wahutka (wah-hue-dkahn) herb

wahwa yela (wah-ghwah yea-lah) calmly

wahwayela (wah-ghwah-yea-lah) quietly

waiciksuksu (wah-ee-chee-kshue-kshue) adorn

waiyokatkuge (wah-ee-yoh-kah-dkue-ghay) bolt (screw)

waiyuhomni (wa-hee-yue-hoh-mnee) brace (carpenter's tool)

wajila (wahn-zjee-lah) identical

wajilaki (wahn-zjee-lahk-ee) cart

wakan ha wicasa (wah-kahn ghahn wee-chah-shah) magician

wakan kiciyuza pi (wah-kahn kee-chee-yue-zah pee) married (church)

wakan la (wah-kahn lah) hallowed

wakan sica (wah-kahn shee-chah) devil

Wakan Tanka (wah-kahn dahn-kah) Great Mystery Spirit

wakan waste (wah-kahn wah-shday) saint

wakan yakel (wah-kahn yahn-kayl) extraordinarily

wakan (wah-kahn) holy

wakan (wah-kahn) sacred

wakanblapi (wah-kahn-blah-pee) jerkey

wakangle (wah-khahn-glay) electricity

wakagmipi (wah-kah-ghmee-pee) weeding

wakahpe (wah-kah-ghpay) tarpaulin (cover)

wankal u (wahn-kahl uen) important (to be)

wankal (wahn-kahl) upward

wakalyapi k u (wah-kahl-yah-pee k ue) feed (to)

wakalyapi (wah-kahl-yah-pee) coffee

wakan (wah-kahn) mysterious

wakanyan (wah-kahn-yahn) mysteriously

wakapa pi (wah-kadahn-kahh-pah pee) meat (pemmican)

wakapa (wah-kah-pah) pound

wakapapi (wah-kah-pah-pee) pemmican

wankataha (wahn-kah-dahn-hahn) from on high

Wakantanka (wahn-kahn-dahn-kah) God

Wakantanka (wah-kahn-dahn-kah) Great Spirit

wakatu ya (wahn-kahn-due yah) high

wakawacipi (wah-kahn-wah-chee-pee) dance (sacred)

wakanyaja pi (wah-kahn-yah-zjah pee) childhood

wakanyaja (wah-kahn-yah-zjah) child

wakayeja pi (wah-kah-yea-zjah pee) immature

wakcica (wah-kchee-chah) plate

waki pi (wah-kee pee) burden

waki ya (wah-kee yahn) thunder

waki (wah-kee) backpack

waki (wah-kee) pack

wakicoze (wah-kee-chohn-zay) delegate

wakicuza (wah-kee-chuen-zah) leader

wakigna (wah-kee-gnah) animal (newborn)

wakiksuya u (wah-kee-ksue-yah uen) traditions (to remember)

wakila (wah-kee-lah) tramp

wakilase (wahk-ee-lah-s-ay) cube

wakinyan (wah-kee-yahn) thunderbeings

wakinyan towa pi (wah-kee-yahn dohn-wahn pee) lightning

wakipa (wah-kee-pah) befall

wakipajan (wah-kee-pah-jahn) rebel

wakiya hotopi (wah-kee-yahn hoh-dohn-pee) thunder (clap)

wakiya tuwapi (wah-kee-yahn duen-wahn-pee) thunder (lightning)

wakiya (wah-kee-yah) flirt

wakiyatipi (wah-kee-yah-dee-pee) court

wakiyela (wah-kee-yea-lah) dove

wakiyela (wah-kee-yea-lah) pigeon

wakoyogye (wah-koh-yohg-yea) roping

wakpa (wah-kpah) river

waksa (wah-ksah) slice

wakse (wah-kshay) cut

wakse (wah-ksay) sever

waksica ognake (wah-kshee-chah oh-gnah-kay) cupboard

waksica (wah-kshee-chah) bow

waksica (wah-kshee-chah) dish

waksica (wah-kshee-chah) saucer

waksu (wah-kshue) beading

waksupi (wah-kshue-pee) beadwork

wakta yo (wah-kdah yoh) watch out

wakta (wah-kdah) hope

waktaya (wah-kdah-yah) prudently

wakte ku (wah-kday kue) come home (from war)

wakte oglaka (wah-day oh-glah-kah) war stories

wakte (wah-kday) killing

wakuwa pi (wah-kue-wah-pee) chase

wal iyaci (wahl ee-yah-chee) adopt

walulye (wah-luel-yea) coloring

wamakaska (wah-mah-kah-shkah) beast

wamakaska (wah-mah-kah-shkahn) brutal

wamakognaka (wah-mah-koh-gnah-kah) universe

wamanu wicasa (wah-mah-nue wee-chah-shah) robber

wamanus a (wah-mah-nues ah) thief

wamnaya (wah-mnah-yahn) collector

wamniakasta (wah-mnee-ah-kah-shdahn) baptize

wamniyomni (wah-mnee-yoh-mnee) whirlwind

wana gi (wah-nah gee) ghost

wana (wah-nah) now

wanagi tacaku (wah-nahn-ghee dah-chahn-kue) milky way

wanagiwachipi (wah-nah-gh-ee-wah-chee-pee) aurora borealis

wanagiyata (wah-nah-ghee-yah-dah) spiritland

wanahon (wah-nah-ghohn) obey

wanahopi (wah-nah-ghoh-pee) audition

wanahosni (wah-nah-ghohn-shnee) stubborn

wanahotonyapi wah-nah-hoh-dohn-yah-pee() music

wanapin (wah-nah-pee) necklace

wanapob ye (wah-nah-pohb yea) dynamite

wanasa pi (wah-nah-sa pee) hunt

wancala (wahn-chah-lah) once

wani yanpi (wah-nee yahn-pee) animal (domestic)

wanica (wah-nee-chah) nonexistent (to be)

wanikiya (wah-nee-kee-yah) savior

waniyetu ota (wah-nee-yea-due oh-dah) elderly

waniyetu tonahca (wah-nee-yea-duh doh-nah-gh-chah) age

waniyetu (wah-nee-yea-due) winter

wanji (wahn-zjee) one

wanju (wahn-zjue) quiver

wanu esa (wah-nue ay-shah) by chance

wanuh katiya (wah-nue kah-dee-yah) nosily

waohmuyece (wah-oh-ghmuen-yea-chay) clamor

waonsila (wah-ohn-shee-lah) kindness

waosila (wah-ohn-shee-lah) kind (to be)

wap o (wah-p oh) swelling

wapaha (wah-pah-hah) flagpole

wapaha (wah-pah-hah) lance

wapaha (wah-pah-hah) warbonnet

wapaha kitu (wah-pah-hah kee-duen) wear own warbonnet

wapataka (wah-pah-dah-kah) blackbird

wapazo (wah-pah-zoh) show

wape (wah-pay) bower

wapi ke (wah-pee kay) lucky

wapi (wah-pee) luck

wapike (wah-pee-kay) fortune

wapiya (wah-pee-yah) well (make people)

waposta (wah-poh-shdahn) cap

waposta (wah-poh-shdahn) hat

wapsapa (sahp-sahpah) black plumes

wasake sni (wah-shah-kay shnee) weakling

wasake (wah-shah-kay) strong

wase ikiyu (wah-say ee-kee-yuen) paint

wasi (wah-shee) fatty

wasi (wah-shee) tallow

wasicu (wah-shee-chue) english

wasicu (wah-shee-chue) white person

wasicula ekta (wah-shee-chue-lah ay-kdah) whiteman's world (in the)

wasigla (despising/ wah-shee-glah)

wasigla (wah-shee-glah) mourn (mourning)

wasisi ke (wah-shee-shee kay) fatty

waskaskayapi (wahn-shkah-shkah-yah-pee) movie

waskuyeca (wah-shkue-yea-chah) berries

waskuyeca (wahsh-kue-yea-chah) canned fruit

waskuyeca (wah-skue-yea-chah) dessert

waskuyeca (wah-shkue-yea-chah) fruit

waskuyeca (wah-skue-yea-chah) preserves

waskuyeca (wah-skue-yea-chah) sweets (in general)

waskuyecaozu (wah-shkue-yea-chah-oh-zue) orchard

waslolye sni (wah-shohl-yea shnee) dumb

wasma (wah-shmah) deep snow

wasna (wah-snah) pemmican

wasnasnaheca (wah-snah-snah-hay-chah) kingbird

wasos ici ye (wah-sohs ee-chee yea) idle

wasoso (wa-soh-soh) strips (in)

waste lake (wah-shday lah-kay) like (love)

waste lake (wah-shday lah-kay) love

waste (wah-shday) good

waste (wah-shday) pretty

wastela ke (wah-shday-lah kay) fond

wasu (wah-shue) burrow

wasu (wah-shue) hailstone

wasuya (wah-sue-yah) decree

wata peta (wah-dah pay-dah) boat (steamer)

wata (wah-dah) bait

wata (wah-dah) boat

wata (wah-dah) canoe

wata (wah-dah) ship

watani (wah-dah-nee) confession

watapeta (wah-dah-pay-dah) steamboat

wato (wah-doh) blue racer (snake)

watogla (wah-doh-glah) nervous (to be)

watogla (wah-doh-glah) wild

watogya (wah-dohg-yah) make enemies

watohal sna (wah-doh-hahl shnah) now and then

watohal (wah-doh-hahnl) future (sometime in the)

watohanl (wah-doh-hahnl) sometime

watokico (wah-doh-kee-chohn) avenge

watokico (wah-doh-kee-chohn) vengeance

watoksu pi (wah-doh-kshue-pee) freight

watopa pi (wah-doh-pah pee) canoeing

Watotata (wah-doh-dah-dah) Oto Tribe

watoto (wah-doh-doh) vegetable

watuka (wah-due-kah) exhausted

watuka (wah-due-kah) tired

watuktehal (wah-due-kday-hahnl) all of a sudden

wauspe (wah-uen-spay) education (to have)

wawagla (wah-wah-glah) uncoil (make)

wawate ca (wah-wah-day chah) gentle

wawiciya o uya (wah-wee-chee-yah oh uen-yahn) cooperatively (to live)

wawihateya (wah-wee-ghah-day-yea) blunder

wawinakihni (wah-wee-nah-kee-ghnee) anticipate

wawiyowiya (wah-wee-yoh-wee-yah) accomodate

wawokipapaka (wah-woh-kee-pah-pah-kah) pushy (person)

wawokiya (wah-woh-kee-yah) accompany

wawokiye (wah-woh-kee-yea) aid

wawoslata wanap i (wah-woh-slah-dah wah-nah-p ee) hairpipe breastplate

wawoyuspa (wah-woh-yue-shpah) catcher

wawoyuspa (wah-woh-yue-spah) police

waya atani (wah-yah ah-dah-nee) manifest

wayag nazi (wah-yahng nah-zjee) stand watching

wayajopi (wah-yah-zjoe-pee) eagle bone whistle

wayajopi (wah-yah-zjoh-pee) instrument

wayajopi (wah-yah-zjoh-pee) whistle

wayaka (wah-yah-kah) look

wayake (wahn-yahhn-kay) saw

wayasihtika (wah-yah-shee-h-dee-kah) complainer

wayaspa (wah-yah-shpah) bite (to)

Wayasu (wah-yah-sue) Judge

wayasupi (wah-yah-sue-pee) trial

wayatai (wah-yah-dahn-ee) testimony

wayate (wahn-yahn-day) see

wayawa (wah-yahn-wah) go (to school)

wayawa (wah-yah-wah) pupil

wayawa (wah-yah-wah) student

wayawa (wah-yah-wah) study

wayawa hoksila (wah-yah-wah hoh-kshee-lah) schoolboy

wayawa wicicala (wah-yah-wah wee-chee-chah-lah) schoolgirl

wayawakiya (wah-yah-wah-kee-yah) school (to send to)

wayawapi (wah-yah-wah-pee) arithmetic

wayawapi (wah-yah-wah-pee) numerals

wayawaya (wah-yah-wah-yah) educate (to)

wayaza ka (wah-yah-zah kah) ailing

wayazo (wah-yah-zoh) pipe (play flute)

wayazo (wah-yah-zohn) sick

wayuhiya (wah-yue-ghee-yah) awkward

wayuhiya (wah-yue-ghee-yah) bungle (awkward)

wayupi ke (wah-yue-pee kay) experience

wayupike (wah-yue-pee-kay) skill

wayusiksica (wah-yue-sheek-shee-chah) amateur

wayuslaslata (wah-yue-slah-slah-dah) deliberate

wayuwaha (wah-yue-wah-ghah) conciliate

wazi (wah-zee) pine

wazil yapi (wah-zeel yah-pee) incense

wazipikpa (wah-zee-pee-kpah) pine cone

waziya (wahzee-yah) Santa Claus

waziyata (wah-zjee-yah-dah) North

we gahe (way-ghahay) broken

we hinape sni (wee hee-nah-pay shnee) predawn

We Wicasa (way wee-chah-shah) Blood Tribe (Northern Lakhota)

we (whay) blood

wecahcala (wee-chah-ghchah-lah) old man

wecala (way-chah-lah) agree

Weta Pahatu (way-dah pah-hah-due) Kiowa Tribe

wetu (way-due) Spring

wi (wee) sun

wi coka hiya ye (wee choh-kahn hee-yah yea) dinner

wiaceiciti (wee-ah-chay-ee-chee-dee) sundog

wica gnaye (wee-chah gnah-yea) trick

wica hite (wee-chah hee-day) broom

wica kca sla (wee-chah k-chah shlah) barber

wica la (wee-chah lah) believe

wica o uye (wee-chah oh uen-yea) way of life

wica tasnaon (wee-chah dahn-shnah-ohn) single (man)

wicagnakapi (wee-chahg-nah-kah-pee) scaffold (burial)

wicagnaska (wee-chah-gnah-shkah) currents (fruit)

wicaha kahwogyapi (wee-cha-hah kah-ghwohg-yah-pee) broadcast

wicahahapi (wee-chah-ghahn-gh-hah-pee) smallpox

wicahapi (wee-chah-ghah pee) grave

wicahikage (wee-chah-hee-kah-gay) dentist

wicahpi (wee-chah-ghpee) star

wicahu (wee-chah-hue) limb (human)

wicakelakiya (wee-chah-kay-lah-kee-yah) conviction

wicakesni (wee-chah-kay-shnee) untruthfu

wicaki ha (wee-chah-kee ghahn) famine

wicakicasla (wee-chah-kee-chah-shlah) barber

wicakicila (wee-chah-kee-chee-lah) comply

wicakijesniya (wee-chah-kee-zjay-shnee-yahn) convenient

wicakini (wee-chah-kee-nee) resurrection

wicalasni (wee-cha-lah-shnee) refuse

wicaleza (wee-chah-lay-zah) urine

wicapasaca (wee-chah-pah-shah-chah) skull

wicape (wee-chah-pay) fork

wicape (wee-chah-pay) thorn

wicasa ito ksu (wee-chah-shah ee-doh kshue) bus

wicasa wakan (wee-chah-shah wah-kahn) priest

wicasa yata pi (wee-chah-shah yah-dah-pee) chief

wicasa (wee-chah-shah) man

wicasa (wee-chah-shah) person

wicasake (wee-chah-shah-kay) nails (finger)

wicasaya (wee-chah-shah-yah) humanely

wicasayata pi (wee-chah-shah-yah-dah pee) king

wicata ognake (wee-chah-dah oh-gnah-kay) morgue

wicatakala (wee-chah-dahn-kah-lah) gull

wicate (wee-chah-day) death

wicayapazipa (wee-chahn-yah-pah-zjee-pah) hornet

wicayasupi (wee-chah-yah-sue-pee) judgement

wicayatapi (wee-chah-yah-dahn-pee) compliment

wicayazipa (wee-chah-yah-zjee-pah) wasp

wicayazu (wee-chah-yah-zue) wages

wicazo (wee-chah-zjoh) pencil

wiceskipasise (wee-chay-shkee-pah-see-say) breastpin

wiceupe (wee-chay-uen-pay) frying pan

wicicala (wee-chee-chah-lah) girl

wicicala (wee-chee-chah-lah) young girl

wicispa (wee-chee-shpah) cubit

wiciteglega (wee-chee-day-glay-ghah) raccoon

wico icage (wee-choh ee-chah-gh-hay) generation

wico iye (wee-choh ee-yea) words

wico u (wee-choh uen) lifestyle

wicoh a (wee-cho-gh ahn) good deed

wicoha sica (wee-choh-ghahn shee-chah) crime

wicoha waste (wee-choh-hahn wah-shday) miracle

wicoha (wee-chohn-hahn) action

wicoha ( wee-choh-hahn) ceremony

wicoka som iyaye (wee-choh-kahn-shom-ee-yah-yea) afternoon

wicokanhiyaye (wee-choh-kahn-kee-yah-yea) noon

wiconi (wee-choh-nee) life

wicoowotanla (wee-choh-oh-woh-dahn-lah) righteousness

wicota (wee-choh-dah) crowd

wicota (wee-choh-dah) multitude

wicoti (wee-choh-dee) camp

wicoti (wee-choh-dee) settlement

wicoti (wee-choh-dee) village

wicowaste (wee-choh-wah-shday) goodness

wigli oinazi (wee-glee oh-ee-nah-zjee) gas station

wigli (wee-glee) oil

wigmuke (wee-gmue-kay) rainbow

wihinape (wee-hee-nah-pay) sunrise

wihuhcala (wee-nue-ghchah-lah) old woman

wihupaspa (wee-huhn-pah-spah) tent pegs

wiinahma (wee-ee-nah-ghmah) cohabitate

wijahe (wee-zjah-hay) bent

wijica (wee-zjee-chah) wealth

wika (wee-kahn) rope

wikaca (wee-kah-chahn) sieve

wikagligike (wee-kahn-glee-gee-kay) avarice (greedy)

wikcemna akenapciyuka (wee-kchay-mnah ah-kay-nah-pchee-yuen-kah) nineteen

wikcemna akenupa (week-chay-mnah ah-kay-nue-pah) twelve

wikcemna akesagloga (wee-kchay-mnah ah-kay-shahn-gloh-gahn) eighteen

wikcemna akesakowi (week-chay-mnah ah-kay-shah-koh-wee) seventeen

wikcemna akesakpe (wee-kchay-mnah ah-kay-shah-kpay) sixteen

wikcemna aketopa (week-chay-mnah ah-kay-doh-pah) fourteen

wikcemna akewazi (wee-kchay-mnah ah-kay-wahn-zjee) eleven

wikcemna akeyamni (wee-kchay-mnah ah-kay-yah-mnee) thirteen

wikcemna akezapta (wee-kchay-mnah ah-kay-zah-pdahn) fifteen

wikcemna napciyuka (wee-kchay-mnah nah-pchee-yuen-kah) ninety

wikcemna num (week-chay-mnah nuem) twenty

wikcemna numsom zapta (week-chay-mnah nue-msohm zah-pdahn) twenty five

wikcemna sagloga (wee-kchay-mnah shahn-gloh-gahn) eighty

wikcemna sakowi (wee-kchay-mnah-shah-koh-wee) seventy

wikcemna sakpe (wee-kchay-mnah shah-kpay) sixty

wikcemna tona (wee-kchay-mnah doh-nah) decades (several)

wikcemna topa (wee-kchay-mnah doh-pah) forty

wikcemna yamni (wee-kchay-mnah yah-mnee) thirty

wikcemna zapta (wee-kchay-mnah zah-pdahn) fifty

wikcemna (wee-kchay-mnah) ten

wikicaya (wee-kee-chahn-yahn) tools

wikoskalaka (wee-koh-shkah-lah-kah) young woman

wimaheliyaye (wee-mah-hay-lee-yah-yea) sunset

winapce (wee-nahp-chay) esophagus

winapce (wee-nahp-chay) tonsils

winawizihutka (wee-nah-wee-zjee-hue-dkah) cockleburr

winawizutka (wee-nah-wee-zjue-dkah) burr

Winyan Wakan (wee-yah wah-kah) Buffalo Woman

winyan wakan (wee-yahn wah-kahn) nun

winyan yatapi (wee-yahn yah-dah-pee) Queen

winye la (wee-yea lah) ready

wioyuspe (wee-oh-yue-spah) courting

wipazutka (wee-pah-zuen-dkah) June berry

wipi ic iya (wee-pee eech ee-yah) fill self

wis os oka (weesh ohsh oh-kah) ambitious (to be)

wis wisjahe (weesh-weesh-zjah-hay) spring (coil)

wisi (wee-see) payment

wiste ce (wee-shday chay) bashful

wistelkiciyapi (wee-shdayl-kee-chee-yah-pee) ashamed (make)

wita (wee-dah) island

witansna on (wee-dahn-shnah ohn) maiden

Witapaha Oyati (wee-dah-pah-hah oh-yah-dee) Osage Tribe

witasna o ( wee-dahn-shnah ohn) virgin

witasnao (wee-dahn-shnah-ohn) single (woman)

witaya (wee-dah-yah) gather

witka (wee-dkah) eggs

witko tko ke (wee-dkoh dkoh kay) crazy

witko tkoke (wee-dkoh dkoh-kay) wicked

witko (wee-dkoh) unconventional

witkotkoya (wee-dkoh-dkoh-yah) foolishly

witoka (wee-doh-kah) captive (male)

wiwahoya (wee-wah-hoh-yah) forwarn

wiwayaka (wee-wah-yah-kah) captive (female)

Wiwayakwacipi (wee-wahn-yahnk-wah-chee-pee) Sun Dance

wiwazica (wee-wah-zjee-chah) widow

wiwila mni (wee-wee-lah mnee) springwater

wiya (wee-yahn) female

wiya (wee-yahn) she (female)

wiya (wee-yahn) woman

wiya pi (wee-yahn pee) women

wiya wa kici u (wee-yah wahn kee-chee uen) wife (to have a)

wiya waka (wee-yahn wah-kahn) maiden (buffalo)

wiya waka (wee-yahn wah-kahn) sister (nun)

wiyacipi (wee-yah-chee-pee) parable

wiyaka (wee-yah-kah) feather

wiyape (wee-yah-pay) court a woman (by music)

wiyaskop ye (wee-yah-shkohp yea) glue

wiyatagle (wee-yah-dah-glay) abundance

wiyatapikawacipi (wee-yah-dah-pee-kah-wah-chee-pee) dance (young woman's)

wiyawapi (wee-yah-wah-pee) calendar

wiyawapi (wee-yah-wah-pee) date (time)

wiyawapi (wee-yah-wah-pee) month

wiye te (wee-yea day) measure

wiyela (wee-yea-lah) female

wiyohiya pata (wee-yoh-ee-yahn pah-dah) East

wiyohpe yata (wee-yoh-ghpay yah-dah) West

wiyopeye (wee-yoh-pay-yea) sell

wiyu (wee-yuen) color

wiyu (wee-yuen) paint

wiyuge (wee-yuen-ghee) inquire

wiyukca sni (wee-yue-kchahn shnee) thoughtless

wiyukca (wee-yue-kchahn) considerate

wiyukca (wee-yuh-kchahn) thoughtful

wiyuski iyokipi (wee-yue-shkee ee-yoh-kee-pee) glad

wiyuski (wee-yue-shkee) rejoice

wiyuta (wee-yue-dah) sign talking

wiyuta (wee-yue-dah) talk using sign language

wiyute (wee-yue-day) ruler

wo ableza yuha (woh ah-blay-zah yue-hah) notice of (to take)

Wo Awayake (woh ahn-wahn-yahn-kay) Bureau Of Indian Affairs (BIA)

wo ikigni (woh ee-kee-gnee) resources

wo itope (woh ee-dohn-pay) wonderful

wo iwayake (woh ee-wahn-yahn-kay) proposition (a fair)

wo iyaksape (woh ee-yah-ksah-pay) teachings

wo iyokihi (woh-ee-yoh-kee-hee) authority

wo iyokihi (woh ee-yoh-kee-hee) responsibility

wo tehi ke (woh day-ghee kay) difficulty

wo uspe wakatuya (woh uen-spay wahn-kah-duh-yah) education (a good)

wo uspe (woh uen-spay) knowledge

wo uspe (woh uhn-spay) learning

wo (woh) sickness

woableze (woh-ah-blay-zay) fact (an accepted)

woacaksi (woh-ah-chahnk-shee) passover

woakipa (woh-ah-kee-pah) plague

woape (woh-ah-pay) hope

woawayake (woh-ahn-wahn-yahn-kay) caretaker

woblebleca (woh-blay-blay-chah) batter

woblu blu (woh-blue-blue) gurgle

wocante waste (woh-chahn-day wah-shday) happiness

wocazeyal ya (woh-chah-zjay-yahl yah) praise someone by name

woceki ye (woh-chay-kee yea) Mass

wocekiye (woh-chay-kee-yea) prayer

woci (woh-chee) beg

woglaka (woh-glah-kah) converse (to talk)

woglake (wohglah-kay) speak

woglake (woh-glah-kay) talk

wogligleye (woh-glee-glay-yea) design

wognake (woh-gnah-kay) bag

wognaye (woh-gnah-yea) deception

wohota (woh-hoh-dah) chubby

wohpaye (woh-ghpah-yea) bedroom

woicigle (woh-ee-chee-glay) asset(s)

woikazo (woh-ee-kah-zoh) debt

woila ke (woh-ee-lah kay) hired hand

woiyowikiye (woh-ee-yoh-wee-kee-yea) permission

woiyowikiye (woh-ee-yoh-wee-kee-yea) permit

wojaja (woh-zjah-zjah) washing

wojapi (woh-zjah-pee) pudding

woju oti (woh-zjue oh-dee) farm

woju (woh-zjue) plant

wojuha (woh-zjhuh-hah) sack

wojupi (woh-zjue-pee) farming

wokamna (woh-kahm-nah) careers

wokamna (woh-kah-mnah) earnings

wokase (woh-kah-say) cache

wokiconze (woh-kee-chohn-zay) kingdom

wokiksuye (woh-kee-ksue-yea) remembrance

wokpa (woh-kpah) parfleche bag

woksape (woh-ksah-pay) wisdom

wolakolkiciyapi (woh-lah-kohl-kee-chee-yah-pee) cordial

wolakota (woh-lah-koh-dah) treaty

Woniya Waka (woh-nee-yah wah-kahn) Holy Spirit

woohiye (woh-oh-hee-yea) reward

woope ogna (woh-oh-pay oh-gnah) lawful

woope (woh-oh-pay) law

wooskiske (woh-oh-shkee-shkay) complex

wopaska (woh-pah-skah) bread pan

wopemni (woh-pay-mnee) accumulate

wopetopi (woh-pay-dohn-pee) commerce

wopike (woh-pee-kay) skillful

wopta (woh-pdah) dig with stick

woqu (woh-que) feed

wosakayakel (woh-sahn-kah-yah-kayl) desolate

wosice (woh-shee-chay) trouble

wosihti (woh-shee-ghdee) debility

wosiliyagle (woh-shee-lee-yah-glay) cursed (be)

wosisikiye (wohsh-eesh-ee-kee-yea) curious

woskapi (woh-shkah-pee) quill work

woskeha (woh-shkay-hahn) Cain (raising)

woskiske (woh-shkee-shkay) rough (to be)

woslol (woh-shlohl) erect

woslol (woh-slohl) upright

wosna pi (woh-shnah pee) mass (collected)

wosna pi (woh-shnah-pee) offer to

wososo pi (woh-soh-soh pee) meat (strips)

wospi (woh-shpee) pick fruit

wota ye (woh-dahn yea) marksman

wotaka (woh-dah-kah) desist (stop suddenly)

wotakuye (woh-dah-kue-yea) relation

Wotani Waste (woh-dah-nee-wah-shday) Gospel

wotani (woh-dah-nee) news

wotanin wowapi (woh-dah-nee woh-wah-pee) newspaper

wote (woh-day) eat

wouspe (woh-uen-spay) education

wouspe (woh-uen-spay) lesson

wowacignuni (woh-wah-chee-gnue-nee) delirium

wowahwa (woh-wah-ghwah) peace

wowakinice (woh-wah-kee-nee-chay) quarrel (a)

wowakokukiye (woh-wah-hoh-kuen-kee-yea) morals

wowapi (woh-wah-pee) book

wowapi (woh-wah-pee) flag

wowapi (woh-wah-pee) letter

wowapi woh-wah-pee() mail

wowapi gluhpapi (woh-wah-pee glue-ghpah-pee) Retreat (flag ceremony)

wowapi oyujuju (woh-wah-pee oh-yuh-zjue-zjue) Post Office

Wowapi Waka (woh-wah-pee wah-kahn) Holy Bible

wowapikaga (woh-wah-pee-kah-gah) clerk

wowapikaga (woh-wah-pee-kah-gah) scribe

wowapikage (woh-wah-pee-kah-ghay) secretary

wowasi icu (woh-wah-shee ee-chue) hire

wowasi o econ (woh-wah-shee oh ay-chohn) occupation

wowasi wiya (woh-wah-shee wee-yahn) maid

wowasi (woh-wah-shee) employ

wowasi (woh-wah-shee) job

wowasi (woh-wah-shee) labor

wowasi (woh-wah-shee) servant

wowasieco (woh-wah) work

wowayupike (woh-wah-yue-pee-kay) clever

wowicake sni (woh-wee-chah-kay shnee) falsehood

wowicake sni (woh-wee-chah-kay shnee) lie (deceive)

wowicake (woh-wee-chah-kay) truth

wowicala (woh-wee-chah-lah) faith

wowita (woh-wee-dahn) glory

wowitko ojula (woh-wee-dkoh oh-zjue-lah) wickedness

wowiyuski (woh-wee-yue-shkee) joy

wowpi (wohwpee) sign

woyaececa (woh-yah-ay-chay-chah) persuasiv

woyakapi (woh-yah-kah-pee) declaration

woyaptapi (woh-yahp-dah-pee) refuse (trash)

woyatage (woh-yah-dah-gay) acrimony

woyatke (woh-yah-dkay) liquor

woyawa tanka (woh-yah-wah dahn-kahn) million

woyu onihaya (woh-yue oh-nee-hahn-yahn) honor (an)

woyuha (woh-yue-hah) possession

woyuha (woh-yue-hah) property

woyusiye (woh-yuh-see-yea) astonish ment)

woyuske (woh-yue-shkay) absolution

woyute (woh-yue-day) food

woyute (woh-yue-day) provision

woza (woh-zahn) curtain

wozu (woh-zue) raise crops

wunhpala (wuen-ghpah-lah) puppy


Y

ya sice (yah shee-chay) blaspheme

yaecetu (yah-ay-chay-due) incorrectly (do)

yaglakiya (yah-glah-kee-yah) contradict

yagmi (yah-gmee) crop

yahomni (yah-hoh-mnee) convert

yahtake (yah-dah-kay) bite

yahugapi (yah-ghue-ghah-pee) nut

yahwu (yah-ghwue) crunching noise

yaicesni (yah-ee-chay-shnee) appetite (no)

yaignuni (yah-ee-gnue-nee) bewilderment

yakaka (yah-kah-kah) rocking chair

yakoka (yah-koh-kah) chatter (teeth)

yamni akigle (yah-mnee ah-kee-glay) thrice

yamni (yah-mnee) three

yamnumnuga pi (yah-mnue-mnue-ghah pee) pepper

yaopo (yah-oh-poh) compress

yapi (yah-pee) start

yasilpicasni (yah-sheel-pee-chah-shnee) blameless

yaskica (yah-shkee-chah) unchewable

yasta (yah-shdahn) cease talking

yasu (yah-sue) condemn

yata kuni sni (yah-dah kue-nee shnee) belittle

yatai (yah-dahn-ee) declare

yatiza (yah-dee-zah) affirm

yatke (yah-dkay) drink

yawa (yah-wah) count

yawa (yah-wah) read

yawakal eyaya (yah-wahn-kahl ay-yah-yah) encourage self by singing (chanting)

yawaste (yah-wah-shday) praise

yaye (yah-yea) go

yaza (yah-zah) ache

yazo (yah-zohn) hurt

yazoke (yah-zoh-kay) suck

yazoke (yahzohkay) taste

ye (ee-yea) it

yeici ye (yea-ee-chee-yea) bucking

yes (yea-sh) not even

yu akagal okato pi (yuh ah-kah ghahl oh-kah-dohn pee) crucify

yu ile (yue-eelay) turn on

yu ohla ho (yue oh-ghlah ghohn) loosen

yuaslate (yueahshlahday) reveal

yuatas (yue-ah-dahsh) absorb

yucaca (yue-chahn-chahn) shake

yucik a s ele (yue-cheek ah s ay-lay) shrink (to)

yugan (yue-ghahn) open

yuglaksi (yue-glah-kshee) zig-zag

yugo (yue-ghoh) tired

yuha (yuh-hah) carry

yuha (yue-hah) have

yuha (yue-hah) keep

yuha (yue-hah) own

yuha (yue-hah) possess

yuhe pe (yue-ghay pay) drain

yuhekicah au (yue-ghay-kee-chahgh ah-ue) decoy

yuhektob (yue-hayk-dohb) retard

yuhelhel (yue-hayl-hayl) undecided

yuhica (yue-ghee-chah) awaken

yuhice (yue-ee-chay) arouse

yuhla ye (yue-ghlah yea) peel

yuhla (yueghlah) ring

yuhlece (yue-ghlay-chay) rip

yuhlece (yue-ghlay-chay) teary

yuhomni (yue-hoh-mnee) turn

yuile pi (yue-ee-lay pee) match

yuiyeska (yue-ee-yea-shkah) interpret

yuiyeska (yue-ee-yea-skah) treasure

yuja ja (yue-jah jah) clean (to)

yujaja (yue-zjah-zjah) wash

yuka (yue-kahn) thereupon

yukape (yuh-kah-pay) catch

yukca (yuek-chahn) comprehend

yukiuka (yue-kee-nue-kahn) separat

yukiyuteya (yuh-kee-yue-day-yah) crisp

yukpa (yue-kpahn) grind

yume (yue-may) sharpen

yumimeya (yue-mee-may-yah) circle (in a)

yuoniha (yue-oh-nee-hahn) honor

yuoniha (yue-oh-nee-hahn) tribute

yuonihan (yue-oh-nee-hahn) respect

yuonihaya (yue-hoh-nee-hahn-yahn) respectfully

yuota (yue-oh-dah) increase

yuota (yue-oh-dah) multiply

yuowisni (yue-oh-wee-shnee) accumulation

yupemni (yue-pay-mnee) twist

yupiya (yue-pee-yah) beautifully

yupiyaka sapa (yue-pee-yah-kah sah-pah) strap

yupiyakel (yue-pee-yah-kayl) mild (peaceful)

yupiyakel (yue-pee-yah-kayl) nicely

yuptaya (yue-pdah-yah) collectively

yus iyak (yues-ee-yahk) catch (with hands)

yus iyake (yues ee-yahn-kay) grab hold of (to)

yusepa (yue-say-pah) deface

yusice (yue-shee-chay) ruin

yusice (yue-shee-chay) spoil (it)

yusihti (yue-shee-ghdee) debase

yusisi (yue-shee-shee) tickle

yusiyeye (yue-shee-yea-yea) scare

yuska ayusta (yue-shkah ah-yue-sdahn) free (to)

yuska ayusta (yue-shkah ah-yue-sdahn) release (to)

yuskapi (yue-shkah-pee) pardon

yuske (yue-shkay) untie a knot (to)

yuslul icupi (yuh-sluel ee-chuh-pee) cabinet

yuslul icupi (yue-sluel ee-chue-pee) drawer

yuslute (yuh-slue-day) slip

yusna (yue-shnah) drop

yusnasni (yue-shnah-shnee) accurate

yusni (yue-shnee) extinguish

yusni (yue-shnee) turn off

yusota (yue-soh-dah) dry things (to use up)

yusote (yue-soh-day) spend

yusote (yue-soh-day) use up

yuspu spupi (yuesh-pue-shpue-pee) change (money)

yusta (yue-shdahn) accomplish

yusta (yue-shdahn) complete

yustosto (yue-sdoh-sdoh) pet

yustosto (yue-shdoh-shdoh) stroke (pet)

yutagnisni (yue-dah-gnee-shnee) waste

yutakunisni (yue-dah-kue-nee-shnee) undo

Yutapi Waka (yue-dah-pee wah-kahn) Holy Communion

yutata (yue-dah-dah) groping

yute (yue-day) strangle

yuteca (yuh-day-chah) renew

yutitan (yue-dee-dahn) pull

yuto keca (yue-doh kay-chah) change (to)

yuuka (yue-ue-kah) demolish

yuwaka (yue-wah-kahn) bless

yuwakape (yue-wah-kahn-pay) blessed

yuwakol (yue-wahn-kohl) lift

yuwankel (yue-wahn-kayl) raise

yuwega (yue-way-ghah) break

yuwi je (yue-wee zjay) bend

yuwi taya (yue-wee dah-yah) assemble

yuwicake (yue-wee-chah-kay) prove

yuwinyeya (yue-wee-yea-yah) prepare

Yuwipi (yue-wee-pee) Healing Ceremony, Spirit Calling Ceremony

yuya (yue-yah) circular

yuzice (yue-zee-chay) stretch

yuzipa (yue-zjee-pah) pinch


Z

Zaka (zah-kah) Sac Tribe

zani ya (zah-nee yahn) healthy

zaniya (zah-nee-yah) well (in health)

zapta (zah-pdahn) five

ze ze ya (zay zay yah) dangle

zi skopa (zjee shkoh-pah) banana

zi (zee) pale

zi (zee) yellow

zigzigca (zjeeg-zjeeg-chah) elastic

zigzigca (zjeeg-zjeeg-chah) rubber

zitkla cahpala (zee-tkah-lah chahn-ghpahn-lah) mud hen

zitkala ognake (zeen-dkah-lah oh-gnah-kay) birdcage

zitkala (zjee-dkah-lah) bird

zitkala situpi haska (zee-dkah-lah see-due-pee hah-skah) peacock

zitkato (zee-dkah-doh) bluebird

zitkatogleglega (zee-dkah-doh-glay-glay-gah) jay

zitkazi (zhee-dkah-zhee) canary

zitkazila cikala (zee-dkah-zee-lah chee-kah-lah) flycatcher

zizi (zjee-zjee) blond

zizipe la (zjee-zjee-pay lah) thin

zotaheya (zohn-dah-hay-yah) consistent

zugzuka (zueg-zue-kah) drenched (to be)

zuyayapi (zue-yah-yah-pee) warpath